اثر بنزیل‌آمینوپورین، کود زیستی و وزن بنه‌ بر شاخص‌های سبز شدن بنه‌های دختری زعفران توده فردوس ( Crocus sativus L)

کثیر گیاه زعفران به دلیل عقیم بودن آن منحصراً توسط بنه می‌باشد. لذا انتخاب بنه مناسب جهت کشت یکی از عوامل مهم تولید زعفران بوده و عملکرد نهایی بستگی زیادی به اندازه بنه دارد. این پژوهش به منظور ارزیابی تأثیر پرایمینگ هورمونی با بنزیل آمینوپورین، کاربرد کودهای زیستی و وزن بنه‌های مادری بر شاخص‌های سبز شدن بنه دختری زعفران اجرا شد. تیمارهای آزمایش بنه‌های مادری، شامل بنه‌های بزرگ (10-1/7 گرم) و کوچک (7-4 گرم)، پرایمینگ با بنزیل آمینوپورین (با غلظت‌های صفر، 250 و 500 میلی‌گرم در لیتر) و سطوح کود زیستی (بدون کود، کاربرد مایکوریزا و فسفات بارور2) بودند. نتایج نشان داد بنه‌های مادری با وزن 1/7 تا 10 گرم نسبت به بنه‌های با وزن 4 تا 7 گرم 14 درصد سرعت سبز شدن گیاهچه و 3/6 درصد شاخص طولی بنیه گیاهچه را افزایش داد. پرایمینگ هورمونی بنه‌های مادری با غلظت 500 میلی‌گرم بر لیتر 34 درصد وزن خشک برگ جوانه اصلی و جانبی، 37 درصد وزن خشک جوانه‌ اصلی و کل جوانه‌ها و همراه با مصرف کود زیستی 56 درصد سرعت سبز شدن، 77 درصد تعداد ریشه رابط بنه‌های دختری را افزایش داد. اثر متقابل پرایمینگ هورمونی (غلظت 250 میلی گرم) و بنه‌های مادری (وزن 1/7 تا 10 گرم) باعث افزایش 72 درصدی شاخص وزنی بنیه گیاهچه شدند. تیمار کود زیستی، 25 درصد وزن خشک کل جوانه‌ها را افزایش داد. به طور کلی کاربرد بنه با وزن بالا و اعمال تیمارهای کود زیستی و پرایمینگ هورمونی باعث بهبود بنیه بنه و گیاهچه زعفران شد.

Saffron is propagated exclusively by corm because of sterility. Therefore, choosing the suitable corm for cultivation is one of the important factors in saffron production and the final yield depends on the size of the corm. The research was conducted to investigate the effects of benzyl aminopurine hormone priming, application of bio-fertilizers and maternal corm weight on the germination indices of saffron cormlets. Experimental treatments consisted of large (7.1-10 g) and small (4-7 g) corms, priming with benzyl aminopurine at concentrations of 0, 250, and 500 mg/l and biofertilizer levels (no fertilizer, Mycorrhiza (Funneliformis mossea) and fertilizer, Phosphate Barvar2). The results showed that maternal corms with 7.1 to 10 g compared to 4 to 7 g increased seedling emergence rate by 14% and the seedling vigor length index by 6.3%. Hormonal priming of maternal corms with a concentration of 500 mg/l increased dry weight leaf of main and lateral shoots (34%), dry weight of the main and total shoots (37% ), and also improved emergence rate (56%) and the number of the contractile root of cormlet (77%) with biofertilizer application. The interaction of hormonal priming (250 mg/l) and the use of maternal corms with 7.1 to 10 g increased the weight index of seedling vigor by 72%. Biofertilizer treatment increased 25% of the total dry weight of the shoots. In general, the application of larger corms and the application of biofertilizer and hormonal priming improved cormlet and saffron seedling vigor.