ترکیب فلاونوئیدی و خواص ضد باکتریایی عصاره گلبرگ‌های زعفران (Crocus sativus L.)

گلبرگ‌های زعفران که محصولات جانبی اصلی گیاه زعفران (Crocus sativus L.) (خانواده زنبقیان) هستند، در مقادیر زیادی تولید می‌شوند و به دلیل خواص مفید فراوانشان شناخته شده‌اند. در همین راستا، این مطالعه با هدف بررسی ترکیبات فنلی و خواص ضد باکتریایی عصاره‌های هیدرواتانولی گلبرگ‌های زعفران جمع‌آوری‌شده از سرگینا (استان بولمان) در مراکش انجام شده است. پروفایل‌های فنلی با استفاده از کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا متصل به آرایه فوتودیود و طیف‌سنجی جرمی یونیزاسیون الکترواسپری (HPLC-PDA-ESI/MS) مشخص شدند. پتانسیل ضد باکتریایی در برابر چهار سویه باکتریایی که به طور بالقوه باعث بیماری‌های ناشی از غذا می‌شوند (استافیلوکوکوس اورئوس، سالمونلا تیفی موریوم، اشریشیا کلی و لیستریا مونوسیتوژنز) با استفاده از روش‌های انتشار دیسک و میکرودایلوشن براث ارزیابی شد. نتایج نشان داد که در مجموع ۲۷ ترکیب فنلی در عصاره گلبرگ زعفران شناسایی شد که به فلاونوئیدها (کامپفرول، کوئرستین، ایزورامنتین و مشتقات میریستین) اختصاص داده شدند. فراوان‌ترین ترکیب، ایزومر کامفرول-سوفوروزید (۲۰.۸۲ میلی‌گرم بر گرم ± ۰.۱۵۲) و پس از آن کامفرول-سوفوروزید-هگزوزید (۲.۶۳ میلی‌گرم بر گرم ± ۰.۰۰۱) بود. عصاره‌های هیدرواتانولی گلبرگ زعفران اثرات باکتری‌کشی علیه استافیلوکوکوس اورئوس و لیستریا مونوسیتوژنز و اثرات باکتریواستاتیک علیه اشریشیا کلی و سالمونلا تیفی موریوم نشان دادند. بنابراین، عصاره‌های فرعی گلبرگ زعفران ممکن است به عنوان منابع ارزشمندی از عوامل ضد باکتری طبیعی با کاربردهای بالقوه در صنایع غذایی و دارویی در نظر گرفته شوند.

Saffron petals, which are the main by-products of Crocus sativus L. (Iridaceae family), are produced in large quantities and are known for their many beneficial properties. In this regard, this study aims to investigate the phenolic composition and antibacterial properties of hydroethanolic extracts from Crocus sativus L. petals collected from Serghina (province of Boulmane) in Morocco. The phenolic profiles were characterized using high-performance liquid chromatography coupled to a photodiode array and electrospray ionization mass spectrometry (HPLC-PDA-ESI/MS). The antibacterial potential was evaluated against four bacterial strains potentially causing food-borne disease (Staphylococcus aureus, Salmonella typhimurium, Escherichia coli, and Listeria monocytogenes) using disc diffusion and broth micro-dilution assays. Results showed that a total of 27 phenolic compounds was detected in the Crocus sativus L. petal extracts, which were assigned to flavonoids (kaempferol, quercetin, isorhamnetin, and myricetin derivatives). The most abundant compound was represented by kaempferol-sophoroside isomer (20.82 mg/g ± 0.152), followed by kaempferol-sophoroside-hexoside (2.63 mg/g ± 0.001). The hydroethanolic extracts of Crocus sativus L. petals demonstrated bactericidal effects against Staphylococcus aureus and Listeria monocetogenes and bacteriostatic effects against Escherichia coli and Salmonella typhimurium. Therefore, the by-product Crocus sativus L. petal extracts might be considered as valuable sources of natural antibacterial agents with potential applications in the food and pharmaceutical industries.