نقش گیاهان معطر و دارویی در توسعه اجتماعی-اقتصادی مزارع خانوادگی: نمونه زعفران

زعفران به دلیل طعم معطر و خواص شیمیایی خود، گیاهی است که اگروگاسترونومی (گردشگری غذا)، گردشگری، علوم داروسازی و هنر بر آن متمرکز شده‌اند و همچنین توجه بازارهای ملی و بین‌المللی را جلب کرده است. تولیدکنندگان با توجه به اینکه زعفران یک کالای بین‌المللی است، ارز برای کشور خود فراهم می‌کنند. هدف این مطالعه، بررسی دلایل کشت زعفران توسط کشاورزان خانوار در منطقه «گن» در «خراسان جنوبی» ایران و بررسی تغییرات اجتماعی-اقتصادی ناشی از کشت زعفران است. علاوه بر این، موضوع مشخص کردن گونه‌هایی که کشاورزان خانوار در اقلیم‌های خشک برای فعالیت‌های گردشگری پایدار می‌خواهند کشت کنند، نیز مورد تحقیق قرار خواهد گرفت. در این مطالعه، برای سنجش نظرات کشاورزان خانوار کشت‌کننده زعفران، از پرسشنامه استفاده شده است. ۳۸۹ نفر از ساکنان «گن» به پرسشنامه پاسخ دادند. در تجزیه و تحلیل پرسشنامه‌ها از نرم‌افزار SPSS نسخه ۱۶ استفاده شد. به نتیجه این پژوهش رسیدیم که زعفران اثرات مثبت اجتماعی-اقتصادی بر کشاورزان خانوار دارد. در واقع، کشاورزان خانواری که با کشت زعفران مشغول هستند، نتایج بسیار مثبتی را تجربه کرده‌اند؛ از جمله بهبود تجربه، افزایش سطح تحصیلات و بهره‌مندی از خدمات بهداشتی با کیفیت بالا و همچنین کسب آزادی اقتصادی توسط زنان. علاوه بر این، کشاورزان خانوار از فعالیت‌های گردشگری بیابانی، گردشگری اگروگاسترونومی و گردشگری فرهنگی برای بهبود وضعیت منطقه حمایت می‌کنند.

As the saffron crocus with its aromatic flavor and chemical properties is a plant which Eco gastronomy, tourism, pharmacy sciences and art focused on, it also attracts national and international markets’ attention. Producer provides foreign exchange to its country since saffron is an international merchandise. Aim of this study is to study reasons of saffron farming by family farmers within “Gaen” region in “Southern Khorasan” of Iran and to examine socio-economic changes resulting from the saffron farming. Moreover, the topic that which species the family farmers want to grow in arid climates in terms of sustainable tourism activities shall also be researched. In this study, a questionnaire is applied to family farmers growing saffron, to determine their opinions. 389 attendants from “Gaen” answered the questionnaire. In the analysis of questionnaires, SPSS 16 is used. As a result of this research, it is found that saffron has a positive socio-economic effect on family farmers. Indeed, family farmers dealing with saffron farming reached very positive consequences such as improvement in their experiences, in their educational levels and having high – quality benefits from health services and women gaining their economic freedoms, etc. Furthermore, family farmers support desert tourism, eco gastronomy tourism and cultural tourism activities to improve within the region.