مطالعه مقایسه‌ای کشت باز و گلخانه‌ای زعفران در منطقه پولوامای قلمرو اتحادیه جامو و کشمیر

مطالعه حاضر با عنوان «مطالعه مقایسه‌ای کشت باز و داخلی زعفران در منطقه پولواما از سرزمین‌های اتحادیه جامو و کشمیر» با در نظر گرفتن پتانسیل رشد کشت داخلی زعفران در UToJK انجام شد. این مطالعه چشم‌انداز وسیع کشت زعفران تحت شرایط داخلی را ترسیم کرده است. مرور ادبیات به افزایش احتمالی تولید و بهره‌وری با استفاده از منابع محدود زمینی اشاره دارد. مطالعه حاضر بر اساس اهداف تحقیق به‌طور هدفمند در منطقه پولواما، بخش کشمیر انجام شد. تنها یک بلوک، یعنی پامپور از منطقه پولواما، بر اساس سهولت و بهره‌وری چشمگیر در تنها منطقه هند انتخاب شد. در مجموع ۹۰ نفر پاسخ‌دهنده از ناحیه پامپور با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی ساده طبقه‌بندی‌شده انتخاب شدند.

یک پرسشنامه ساختارمند برای این نظرسنجی طراحی و بین پاسخ‌دهندگان منتخب توزیع شد.داده‌های اولیه از طریق تعامل حضوری با پاسخ‌دهندگان جمع‌آوری شد و داده‌های ثانویه از ARSSSS و Dusoo گردآوری شد. مطالعه حاضر تلاش کرد تا هزینه‌ها، بازده و سودآوری زعفران را در هر دو شرایط کشت باز و کشت درون‌سوله‌ای تجزیه و تحلیل کند. داده‌ها نشان داد که هزینه‌های کشت در شرایط مزرعه باز بسیار کمتر از شرایط درون‌سوله‌ای است. با این حال، بازده نسبتاً بالاتر در کشت درون‌سوله‌ای نسبت به کشت باز به دست آمد. هزینه متوسط کشت در شرایط باز ۱۸۸۷۱۶ روپیه در هر هکتار و در کشت درون‌سوله‌ای ۱۵۹۰۵۲۶۹ روپیه در هر هکتار تعیین شد و متوسط بازده از کشت باز و درون‌سوله‌ای به ترتیب ۳۱۶۶۹۱ روپیه در هر هکتار و ۴۵۹۴۱۷۰۴ روپیه در هر هکتار بود.تأثیر بالقوه کشت درون‌خانه‌ای بر تولید، بهره‌وری و بازاریابی زعفران در کشمیر مورد بررسی قرار گرفت.

مشخص شد که تولید و بهره‌وری زعفران در شرایط کشت درون‌خانه‌ای بهتر از کشت زعفران در مزرعه باز است. بهره‌وری کشت درون‌خانه‌ای در سیستم ۶ طبقه ۲۰۸.۵ کیلوگرم در هکتار گزارش شد که در هر طبقه ۳۴.۷۵ کیلوگرم در هکتار است، در حالی که در کشت زعفران در مزرعه باز این مقدار ۱.۸۷ کیلوگرم در هکتار بوده است. سیستم بازاریابی زعفران حاصل از کشت باز در کشمیر بسیار غیرسازمان‌یافته بود، زیرا عمدتاً در دست بخش خصوصی قرار داشت و یک زنجیره طولانی از واسطه‌ها بین تولیدکننده و مصرف‌کننده نهایی وجود داشت. با این حال، سیستم بازاریابی زعفران حاصل از کشت درون‌خانه‌ای بسیار سازمان‌یافته و بدون دخالت واسطه‌ها بود. در پایان، این مطالعه با چند پیشنهاد سیاستی برای رفع مشکلات موجود در تولید، بهره‌وری و بازاریابی زعفران ارائه می‌شود.

The present study titled “Comparative Study of Open and Indoor Cultivation of Saffron in Pulwama District of Union Territory of Jammu & Kashmir” was carried out keeping in consideration the growth potential for indoor cultivation in the saffron in the UToJK. This study has chalked out the immense scope of growing saffron under indoor cultivation. The literature review sites the possible increment in production and productivity using limited land resources. The present study was purposively carried out in District Pulwama Kashmir division based on the objectives of study. Only one block i.e., Pampore from Pulwama district was selected based on the convenience and the booming productivity in the only region of India. Total of 90 respondents were selected from the Pampore tehsil using stratified simple random sampling.

A well-structured questionnaire was formulated for the survey and distributed among the selected respondents. Primary data was collected from respondents by face-to-face interaction and secondary data was collected from ARSSSS, Dusoo. The present study attempted to analyze the costs, returns and profitability of saffron in both open cultivation as well as indoor cultivation. The data revealed that the cost of cultivation in open field conditions was much lower than that of the indoor conditions. However, the returns were proportionally higher in indoor cultivation compared to that of open cultivation. Average Cost of Cultivation in open conditions was found to be 188716 Rs/ha while that of Indoor cultivation, the average cost was found out to be 15905269 Rs/ha and the average returns from the open cultivation and indoor cultivation was found out to be 316691 Rs/ha and 45941704 Rs/ha respectively. The potential impact of indoor cultivation on production, productivity and marketability of saffron in Kashmir was carried out.

The production and productivity of saffron under indoor conditions was found better than open field cultivation of saffron. The productivity of indoor cultivation was found out to be 208.5 kg/ha in 6 tier system and that is 34.75 kg/ha per tier. compared to 1.87 kg/ha in open field cultivation of saffron. Marketing system of saffron obtained from open cultivation in Kashmir was found highly unorganized, as it has been largely in the hands of private enterprises, and there exists a long chain of intermediaries between the producer and the ultimate consumer. However, the marketing system of saffron obtained from indoor cultivation was found out to be highly organized with zero intermediary interventions. The study in the end comes with few policy suggestions for eradicating the existing problems of production, productivity and marketability of saffron.