مطالعه امکان‌سنجی کشت زعفران از دیدگاه کشاورزان در روستاهای شهرستان ارسنجان

امروزه، کشاورزی مدرن مانند کشت زعفران برای افزایش بهره‌وری منابع خاک و آب در شرایط خشکسالی و گذر از اقتصاد تک‌محصولی و دستیابی به توسعه اقتصادی پایدار در مناطق آسیب‌پذیر بسیار اهمیت دارد. بنابراین، هدف از مطالعه حاضر بررسی امکان کشت این گیاه از دیدگاه کشاورزان در روستاهای شهرستان ارسنجان بوده است. در این مطالعه از روش پیمایشی استفاده شد. جامعه آماری شامل تمامی کشاورزان روستاهای شهرستان ارسنجان در سال زراعی ۱۳۹۷-۱۳۹۸ بوده است. صد و پانزده نمونه با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و با تخصیص نسبی انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند.ابزار پژوهش یک پرسشنامه ساخته شده توسط پژوهشگر بود که روایی ظاهری و محتوایی آن توسط اساتید دانشگاه ارزیابی شد و پایایی اجزای آن از طریق مطالعه آزمایشی با آلفای کرونباخ در بازه 0.5 تا 0.8 حاصل گردید.

نتایج آزمون t نشان داد که کشت زعفران با توجه به مقدار میانگین متغیرهای نگرش کشاورز (3.83) و ویژگی‌های نوآوری محصول از جمله مزیت مقایسه‌ای (3.37)، قابلیت آزمایش (3.20)، سازگاری (3.42) و دیده‌شدگی (3.14) در منطقه امکان‌پذیر است. همچنین، با تحلیل خوشه‌ای، کشاورزان مورد مطالعه به سه گروه تقسیم شدند: نگرش ضعیف مثبت، نگرش ضعیف متوسط و نگرش ضعیف منفی نسبت به کشت زعفران. پنجاه درصد از کشاورزانی که در دسته نگرش ضعیف منفی قرار داشتند، معتقد بودند که شرایط کشت زعفران با توجه به ویژگی‌های اقتصادی و اجتماعی آن‌ها و دیدگاهشان نسبت به نوآوری غیرممکن است.در نهایت، بر اساس نتایج، پیشنهادهایی برای تسهیل کشت زعفران در منطقه ارائه شد.

Nowadays, modern crop cultivation like saffron is very important for increasing the productivity of soil and water resources under drought conditions and leaving the single-product economy and achieving sustainable economic development in susceptible areas. Therefore, the aim of the present study was to investigate the possibility of cultivation of this plant from the attitude of farmers in villages of Arsanjan County. The survey method was used in this study. The statistical population has consisted of all farmers in the villages of Arsanjan in the 2018-2019 crop year. One hundred and fifteen samples were selected and studied by simple random sampling with the proportional assignment. The research instrument was a researcher-made questionnaire that the face and content validity was assessed by university professors and the reliability of its components achieved by a pilot study with Cronbach’s alpha in the range of 0.5 to 0.8.

The results of the t-test showed that saffron cultivation was possible with respect to the average value of the variables of farmer attitude (3.83) and the characteristics of crop innovation including comparative advantage (3.37), testability (3.20), adaptability (3.42) and visibility (3.14) in the area. Also, by cluster analysis, the studied farmers were divided into three groups: Poor Positive, Poor Moderate, and Poor Negative attitude regarding saffron cultivation. Fifty percent of farmers, who stay on the category of poor negative attitude, believed that there was an impossible condition about saffron cultivation with regard to their economic, social characteristics and their view of innovation. Finally, according to the results, suggestions were presented to facilitate the saffron cultivation in the area.