علل و پیامدهای ائتلاف برندهای زعفران صادراتی ایران

ایران بزرگ ترین تولید کننده و صادرکننده زعفران در جهان است اما در طی سال های اخیر سهم ایران از بازار جهانی این محصول استراتژیک ملی در حال افول بوده است. در حال حاضر برندهای زعفران صادراتی ایران در مقایسه با برندهای سایر کشورها که عمدتا وارد کننده زعفران ایران هستند از جایگاه رقابتی مناسبی برخودار نیستند. به باور اکثر صاحب­نظران یکی از دلایل اصلی این موضوع عدم توجه به برندسازی زعفران صادراتی ایران در دو عرصه نظری و کاربردی بوده است. تحقیق حاضر با هدف شناسایی علل و پیامدهای حاکم بر پدیده محوری الگوی برندسازی زعفران صادراتی ایران انجام گرفته است. ابزار گردآوری داده ها در این تحقیق مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته و جامعه آماری آن شامل اعضای اتحادیه صادرکنندگان زعفران خراسان رضوی بوده است.

در این تحقیق از روش نمونه گیری هدفمند در شروع و نمونه گیری نظری در طی فرآیند تحقیق استفاده شد و نمونه گیری تا زمان رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از رویکرد نظریه داده بنیاد و انجام سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت. نتایج تحقیق نشان داد مقوله «ائتلاف برندهای زعفران صادراتی ایران» پدیده محوری این الگو بوده و علل ائتلاف دربرگیرنده چهار مقوله خودتحریمی، نظام تصمیم گیری کلان، بیماری صنعت زعفران ایران و خودزنی صادرکنندگان و پیامدهای آن شامل سه مقوله هم افزایی در برندسازی، پایدارسازی و ارزش آفرینی می باشند. دستاوردهای تحقیق حاضر به عنوان یک الگوی بومی در تصمیم گیری کلیه ذینفعان و سیاست گذاران صنعت زعفران کشور و با هدف حفظ و توسعه موقعیت رقابتی زعفران ایران و برندهای زعفران صادراتی آن قابل بکارگیری است.

Iran is the largest producer and exporter of saffron in the world, but in recent years, Iran’s share of the global market for this strategic national product has been declining. Currently, Iranian export saffron brands do not enjoy a competitive position compared to the brands of other countries, which are mostly importers of Iranian saffron. According to most experts, one of the main reasons for this is the lack of attention to branding Iranian export saffron, both theoretically and practically. The present study was conducted with the aim of identifying the causes and consequences governing the central phenomenon of the branding pattern of Iranian export saffron. The data collection tools in this research included semi-structured in-depth interviews, and the statistical population consisted of members of the Khorasan Razavi Saffron Exporters Union.

In this study, purposive sampling was used at the beginning and theoretical sampling was employed during the research process, continuing until theoretical saturation was reached. Data analysis was conducted using the grounded theory approach and involved three stages of coding: open, axial, and selective.The research results showed that the category “Alliance of Iran’s Exported Saffron Brands” was the central phenomenon of this model, and the causes of the alliance encompassed four categories: self-sanctioning, macro decision-making system, the disease of Iran’s saffron industry, and self-sabotage by exporters. Its consequences include three categories: synergy in branding, stabilization, and value creation. The achievements of this research can be utilized as a native model in the decision-making of all stakeholders and policymakers in Iran’s saffron industry, with the aim of preserving and enhancing the competitive position of Iranian saffron and its exported saffron brands.