زعفران (Crocus sativus L.)، پادشاه ادویه‌ها: یک مرور

زعفران از کلاله‌های قرمز خشک شده‌ی گیاه گل‌دار پاییزی Crocus sativus L. که متعلق به خانواده‌ Iridaceae است، به‌دست می‌آید. این گیاه عمدتاً در ایران، هند، افغانستان، یونان، مراکش، اسپانیا و ایتالیا کشت می‌شود. تولید جهانی زعفران به‌طور تقریبی 418 تن در سال بر روی 121,338 هکتار برآورد می‌شود. زعفران به‌عنوان گران‌ترین ادویه‌ جهان و همچنین به‌خاطر سه ترکیب بیواکتیو اصلی‌اش: کروcin، پی‌کروcin و سافرانال، به‌عنوان مفید برای سلامت انسان شناخته می‌شود.

تقاضا برای زعفران در سراسر جهان به‌خاطر نقش جالبش در غذا، دارو و لوازم آرایشی در حال افزایش است.به دلیل کاهش تولید آن، تحقیقات اخیر به منظور مطالعه چگونگی بهبود بازده، کیفیت و فعالیت آنتی‌اکسیدانی زعفران از طریق انتخاب منبع جغرافیایی و شرایط آب و هوایی پیازک شالیز و استفاده از بیوStimulatorهایی نظیر قارچ‌های میکوریزا و همچنین انتخاب رژیم‌های آبیاری، روش‌های خشک کردن و فرآیندهای ذخیره‌سازی انجام شده است.

فعالیت‌های تحقیقاتی جدید بر روی خواص دارویی این ادویه متمرکز شده است، مانند محافظت عصبی در زمینه بیماری‌های چشمی، پاکسازی رادیکال‌های آزاد و ظرفیت‌های سم‌زدایی. این کار نمایی از ویژگی‌های تاریخی، اقتصادی، ژنتیکی، گیاهی، زراعی و کیفی زعفران را ارائه می‌دهد و همچنین خواص، کاربردهای سنتی و جدید این ادویه و محصولات جانبی آن نظیر گلبرگ‌ها، پرچم‌ها، استایل‌ها، پیازک‌ها و برگ‌ها را شامل می‌شود.

Saffron is obtained from the dried red stigmas of Crocus sativus L., an autumnal herbaceous flowering plant belonging to the Iridaceae family. It is largely cultivated in Iran, India, Afghanistan, Greece, Morocco, Spain and Italy. Saffron global production is estimated at 418 t y−1 on 121,338 ha. It is known as the most expensive spice in the world and as beneficial for human health due to three main bioactive compounds: crocin, picrocrocin and safranal.

The demand for saffron is increasing worldwide for its interesting role in cuisine, medicine and cosmetics. Due to the reduction of its production, recent investigations have been conducted to study how to improve stigma yield, quality and antioxidant activity by selecting of corm geographical origin and climatic conditions, using biostimulants such as mycorrhizal fungi as well as choosing irrigation regimes, drying methods and storage processes.

New research activities have been focused on the medicinal properties of this spice, such as its neuroprotection in the context of ocular disease, free radical scavenging and detoxifying capacities. This work offers an overview of the historical, economic, genetic, botanical, agronomic and qualitative traits of saffron as well as the properties, traditional and recent uses of the spice as well as its by-products such as tepals, stamens, styles, corms and leaves.