تاثیر محلول‌پاشی برگی ریزمغذی آهن بر برخی خصوصیات فیزیولوژیکی زعفران در فاروج

زعفران یکی از محصولات بسیار مهم، ارزشمند و استراتژیک ایران است. از آنجایی که عنصر آهن در تغذیه و عملکرد نقش مهم دارد و اغلب خاک‌ها کمبود آهن را نشان می‌دهند. هدف پژوهش حاضر تاثیر محلول‌پاشی برگی ریزمغذی آهن بر برخی خصوصیات فیزیولوژیکی زعفران در شهرستان فاروج خراسان شمالی می‌باشد. این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار اجرا شد. محلول‌پاشی با غلظت‌های صفر (شاهد)، ۲۵۰، ۵۰۰، ۷۵۰ و ۱۰۰۰ قسمت در میلیون از کلات آهن زیگلر در نظر گرفته شد. پس از پایان دوره گلدهی (آبان‌ماه)، در هر ماه یک‌بار بین اول تا سوم هر ماه، از آذر تا اسفند ماه، به تعداد چهار بار محلول‌پاشی برگی صورت گرفت.

در فروردین از برگ‌ها نمونه‌برداری و برای سنجش به آزمایشگاه منتقل گردید. صفات مورد مطالعه شامل نشت الکترولیت، میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی، مقدار قندهای محلول و پروتئین برگ می‌باشند. نتایج نشان می‌دهد که کاربرد آهن سبب کاهش نشت الکترولیت‌ها به مقدار ۱۵% شده است. مقدار رنگیزه‌های فتوسنتزی، مقدار قندهای محلول و پروتئین برگ با افزایش غلظت آهن افزایش یافته و بالاترین مقدار در غلظت ۷۵۰ قسمت در میلیون آهن مشاهده می‌شود. تفاوت بین غلظت ۷۵۰ و ۱۰۰۰ قسمت در میلیون در افزایش پارامترهای مذکور معنی‌دار نبوده و پیشنهاد می‌شود از غلظت ۷۵۰ قسمت در میلیون استفاده شود.

Saffron is one of Iran’s most important, valuable, and strategic products. Given the critical role of iron in nutrition and performance, and the common iron deficiency in soils, this study aimed to investigate the effect of foliar application of iron micronutrient on some physiological characteristics of saffron in Faruj, North Khorasan province. The experiment was conducted as a factorial design in a completely randomized design with three replications. Foliar spraying was performed with concentrations of 0 (control), 250, 500, 750, and 1000 ppm of Ziegler iron chelate. After the flowering period (November), foliar spraying was applied once a month from the first to the third day of each month, from December to March, totaling four applications.

In April, leaf samples were collected and transferred to the laboratory for analysis. The studied traits included electrolyte leakage, photosynthetic pigment levels, soluble sugar content, and leaf protein content. The results showed that iron application reduced electrolyte leakage by 15%. Photosynthetic pigments, soluble sugars, and leaf protein content increased with higher iron concentrations, with the highest values observed at 750 ppm. The difference between 750 and 1000 ppm was not significant for the mentioned parameters, and it is recommended to use the 750 ppm concentration.