زعفران—طلای سرخ: بهبود سودآوری آن از طریق کشت پایدار و ارزش‌گذاری محصولات جانبی

زعفران (Crocus sativus L.) یک گیاه چندساله از خانواده Iridaceae است که به عنوان “طلای سرخ” شناخته می‌شود و یکی از گران‌ترین ادویه‌ها در سراسر جهان است. در ابتدا عمدتاً به عنوان چاشنی و رنگ طبیعی برای غذا و همچنین به عنوان گیاه دارویی در طب سنتی استفاده می‌شد. کشت آن با استفاده گسترده از نیروی کار مشخص می‌شود، زیرا بیشتر تکنیک‌های مدیریت محصول (مانند کاشت، وجین، چیدن گل و جداسازی کلاله) به صورت دستی انجام می‌شود. هدف این کار بررسی چگونگی بهبود سودآوری زعفران در سطح اولیه از طریق اتخاذ تکنیک‌های کشت پایدار است. بدین منظور، داده‌های اقتصادی و فنی مستقیماً در یک مزرعه در یک منطقه حاشیه‌ای در شمال غربی ایتالیا جمع‌آوری شد تا بهره‌وری و سودآوری تکنیک‌های کشت سنتی و نوآورانه مقایسه شود.

اثر روش‌های پایدار، مانند استفاده از میکروارگانیسم‌های مفید، یعنی قارچ‌های مایکوریز آربوسکولار (AMF)، بر بهره‌وری زعفران در نظر گرفته شد. در یک کار قبلی، مایه‌زنی با AMF شامل Rhizophagus intraradices و Funneliformis mossae منجر به افزایش عملکرد گل و ادویه زعفران در مقایسه با شاهدهای بدون مایه‌زنی شد. سودآوری زعفران (شامل کاسبرگ‌ها، محصول جانبی آن) در مطالعه موردی ما، که به صورت سود اقتصادی (سود خالص) بیان شد، برای روش کشت سنتی (بدون استفاده از AMF) کمی منفی و برای فناوری نوآورانه (با استفاده از AMF) هرچند به میزان کمتر، منفی بود. این نتیجه کمی منفی عمدتاً به دلیل هزینه ضمنی نیروی کار خانوادگی برای هر دو تکنیک کشت سنتی و نوآورانه است. نتایج مطالعه ما می‌تواند گام دیگری به نفع استفاده از تکنیک‌های کشتی باشد که بهره‌وری محصول را بهبود می‌بخشند و در عین حال پایدار هستند. آن‌ها همچنین از گسترش کشت‌های فرعی حمایت می‌کنند که با این وجود برای حفظ فعالیت‌های کشاورزی در قلمروهای حاشیه‌ای مهم هستند.

Saffron (Crocus sativus L.), a perennial plant of the Iridaceae family, which is also known as “red gold”, is one of the most expensive spices throughout the world. Originally, it was mainly used as a condiment and natural dye for food, and as a medicinal plant in folk medicine. Its cultivation is characterized by an extensive use of labor, since most of the crop management techniques (e.g., sowing, weeding, flower picking, and stigma separation) are performed manually. The aim of this work is to investigate how the adoption of sustainable cultivation techniques could improve the profitability of saffron at the primary level. Thus, economic and technical data were collected directly on a farm in a marginal area in Northwestern Italy, in order to compare the productivity and profitability of traditional and innovative cultivation techniques.

The effect of sustainable practices, such as the use of beneficial microorganisms, that is, arbustellar mycorrhizal fungi (AMF), on the productivity of saffron was considered. In a previous work, AMF inoculation with Rhizophagus intraradices and Funneliformis mossae led to an increase in the flower and saffron spice yields, compared to uninoculated controls. The profitability of the saffron (including tepals, its by-product) considered in our case study, expressed as economic profit (pure profit), was found to be slightly negative for the traditional cultivation method (without the use of AMF) and also, albeit to a lesser extent, for the innovative technology (with the use of AMF). This slightly negative result is mainly due to the implicit cost of family labor for both the traditional and innovative cultivation techniques. The results of our study can be considered a further step in favor of the use of cultivation techniques that improve crop productivity and, at the same time, are sustainable. They also support the spread of minor crops, which, nevertheless, are important to maintain agricultural activities in marginal territories.