تغییر اقلیم، خشکسالی و تنش‌های محیطی در شرق ایران، خراسان جنوبی و راهکارهای مقابله با آن (با نگاهی به سند آمایش سرزمین افق ۱۴۱۵)

تغییرات اقلیمی که ناشی از بهره‌گیری‌های نادرست و بیش از اندازه انسان از طبیعت است آسیب‌های بسیاری را برای محیط‌زیست به دنبال داشته و به شیوه‌های گوناگون بر جوامع تاثیر می‌گذارد. خشکسالی‌های اکولوژیکی، آسیب‌پذیری اکوسیستم‌ها، کاهش سطح بارندگی‌ها، گرد و غبار، گرم شدن کره زمین و انقراض برخی از گونه‌های گیاهی و حیوانی بخشی از اثرات تنش‌های محیطی است. پارامترهای اقلیمی مانند بارندگی، رطوبت و درجه حرارت، نقش تعیین‌کننده‌ای در وضعیت خشکسالی یا ترسالی یک منطقه دارند. خشکسالی یک بلای طبیعی و قابل تکرار است که کلیه اقلیم‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد اما فراوانی وقوع آن در مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران بیشتر است. شرق ایران ویژه خراسان جنوبی در معرض جدی این تنش‌ها قرار دارد. افزایش تاب‌آوری خراسان جنوبی در برابر حوادث و بلایای طبیعی اقدامات موثری است که در سند آمایش سرزمین، افق ۱۴۱۵ به آن اشاره شده است.

Climate change, resulting from the excessive and improper exploitation of nature, has caused significant environmental damage and affects communities in various ways. Ecological droughts, ecosystem vulnerability, reduced rainfall, dust storms, global warming, and the extinction of certain plant and animal species are among the effects of environmental stresses. Climatic parameters such as rainfall, humidity, and temperature play a decisive role in determining the drought or wet conditions of a region. Drought is a natural and recurring phenomenon that affects all climates, but its frequency is higher in Iran’s arid and semi-arid regions. Eastern Iran, particularly South Khorasan, is severely exposed to these stresses. Enhancing the resilience of South Khorasan against natural disasters and hazards is among the effective measures highlighted in the 1415 Territorial Planning Document.