اثرات کاربرد اسید هیومیک به صورت خاکی و محلول پاشی بر خواص کمی و کیفی زعفران

این مطالعه به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 95-1394 در منطقه بیله‌وار استان کرمانشاه انجام شد. ﻓﺎﮐﺘﻮر‌ﻫـﺎی مورد بررسی ﺷﺎﻣﻞ چهار سطح اسید‌هیومیک سافرون (0، 1، 2 و 3 لیتر در هکتار) برای محلول‌پاشی و چهار سطح اسید-هیومیک گرانوله (0، 10، 20 و 30 کیلوگرم در هکتار) به صورت مصرف در خاک، در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که اثر اسید‌هیومیک با استفاده از تیمار 20 کیلوگرم اسید‌هیومیک گرانوله با کاربرد خاکی + محلول پاشی 3 لیتر اسید‌هیومیک سافرون در هکتار، در مقایسه با تیمار شاهد سبب افزایش 73/42 % در تعداد گل، 03/71% در عملکرد گل‌تر، 19/130 % در عملکرد کلاله تر، 83/78 % در عملکرد کلاله خشک، 93/46 % در قطر بنه، 75/65 % در وزن بنه و 51/102 % در طول برگ زعفران شد. درصد پیکروکروسین کلاله زعفران با کاربرد 10 کیلوگرم اسید‌هیومیک گرانوله و 2 لیتر اسید‌هیومیک سافرون در هکتار از 71/8 % به 61/13 % نسبت به تیمار شاهد افزایش یافت. استفاده از 10 کیلوگرم اسید‌هیومیک خاکی و 3 لیتر اسید‌هیومیک سافرون در هکتار بیشترین اثر‌گذاری بر درصد سافرانال داشت که سبب افزایش از 19/7 % به 59/11 % نسبت به تیمار شاهد شد. استفاده از 20 کیلوگرم اسید‌هیومیک گرانوله خاکی و 2 لیتر اسید‌هیومیک سافرون مایع در هکتار میزان کروسین را از 208/7 % به 26/14 % نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. همچنین نتایج نشان دادند که اثر اسید‌هیومیک خاکی و اسید‌هیومیک سافرون و همچنین اثر متقابل آن‌‌ها بر عناصر موجود در برگ زعفران معنی‌‌دار بود به-‌طوری‌که در مصرف تلفیقی 30 کیلوگرم اسید‌هیومیک خاکی در هکتار و 3 لیتر اسید‌هیومیک سافرون در هکتار، نسبت به شاهد موجب افزایش 67/39 % در آهن، 44/52% در روی، 11/1 برابر در فسفر، 12/1 بربر در مس و 45/1 برابر در منگنز موجود در برگ شد.

This study was done to evaluate the effects of humic acid on qualitative and quantitative properties of saffron in two types of humic acid as solid and liquid (Saffron fertilizer ®). The factorial layout was carried out based on a randomized complete block design with three replications in Billevar, Kermanshah province during growing season of 2015-2016. Factors were four different levels of Saffron fertilizer ® (0, 1, 2 and 3 l.ha-1 ) and four levels of solid humic acid (0, 10, 20 and 30 kg.ha-1 ). The results showed that humic acid application was increased flower numbers.ha-1 , fresh yield of flower, fresh yield and dried yield of stigma, weight and diameter of daughter corms and leaf length compared to control up to 42.72, 44.46, 130.3, 78.61, 65.76, 49.93 and 102.5%, respectively. The highest treatment was 20 kg.ha-1 of solid humid acid+ 3 l.ha-1 of Saffron fertilizer. Picrocrocin concentration was increased from 8.71 to 13.61% by using 10 kg.ha-1 of solid humid acid and 2 l.ha-1 saffron. Ten kg.ha-1 of solid humid acid+ 3 l.ha-1 Saffron fertilizer had the most effective on increasing of Safranal compared to control. This treatment increased Safranal from 7.19 to 11.59. Using of 20 kg.ha-1 of solid humid acid and 2 l.ha-1 Saffron fertilizer increased Crocin percentage from 7.208 to 14.26 in comparison of control treatment. Also, the result showed that effects of humid acid on elements of leaves were significant. In fusion treatment 30 kg.ha-1 of solid humid acid+ 3 l.ha-1 Saffron fertilizer Fe, Zn, P, Cu and Mn were increased up to 39.67, 52.44, 110.28, 112.27 and 144.88%, respectively.