اثر سن مزرعه، اقلیم، وزن بنه مادری و توده بر عملکرد گل و بنه و خصوصیات کیفی زعفران

ین آزمایش با هدف بررسی اثر سن مزرعه و اقلیم روی فراوانی وزنی پیاز در مناطق زعفرانخیز استان خراسان (شامل بشرویه و تربت حیدریه) و اثر وزن پیاز مادری و توده روی عملکرد گل، صفات رویشی و خصوصیات کیفی زعفران ( sativus Crocus.L )در قالب دو بخش انجام شد. مطالعه اثر سن مزرعه و اقلیم بر روی فراوانی وزنی پیازهای دختری بصورت طرح آشیان های با هشت سن مزرعه و دو اقلیم بشرویه و تربت حیدریه با سه تکرار انجام شد. بررسی دیگر روی اثر وزن پیاز مادری روی عملکرد اندامهای رویشی، شاخصهای گل و خصوصیات کیفی زعفران به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با هفت وزن پیاز مادری (>2 ،2-4 ،4-6 ،6-8 ،8-10 ،10-12 و 14-12 گرم) و دو توده بشرویه- تربت حیدریه در چهار تکرار در جعبه های کشت در دانشگاه آزاد اسلامی مشهد در سال 1390 اجرا شد. خصوصیات برگ، تعداد جوانه، شاخصهای عملکرد گل و پیاز و خصوصیات کیفی شامل محتوی رطوبت، کروسین، پیکروکروسین و سافرانال مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تحقیق پیمایشی اثر سن مزرعه و اقلیم نشان داد که پیازهای دختری توده تربت حیدریه در سالهای پنجم و ششم درشت تر بودند.
نتایج اثر وزن پیاز مادری و توده روی عملکرد گل و پیاز زعفران نشان داد که پیازهای درشت تر نه تنها در همان سال اول عملکرد گل را افزایش میدهند، بلکه از طریق افزایش رشد رویشی بیشتر و تولید پیازهای دختری درشتتر ظرفیت گل آوری و راندمان مزرعه را برای سالهای بعد نیز افزایش میدهند. نتایج نشان داد که به منظور افزایش راندمان مزارع جدید زعفران باید از پیازهای هشت گرم به باال که بیشتر در مزارع با سنین 5 و 6 سال، توده تربت حیدریه استفاده نمود. همچنین توده تربت حیدریه دارای ماده مؤثره کروسین، پیکروکروسین و رطوبت بالاتری نسبت به توده بشرویه بود، ولی توده بشرویه سافرانال بیشتری نسبت به توده تربت حیدریه داشت.

The purposes of this study were evaluation of field age and climatic conditions on corm frequency under Khorasan province (such as Boshruyeh and Torbat-e Heydarieh) and the effects of mother corm weight and ecotype on flower yield, vegetative criteria and quality traits of saffron. The effect of field age and climatic conditions on daughter corm frequency was done as nested design with eight field ages and two climatic conditions under Boshruyeh and Torbat-e Heydarieh regions with three replications. In order to study the effect of mother corm weight on yield of vegetative tissues, flower indices and quality traits of saffron was done as factorial layout based on randomized complete block design with seven corm weights (including 0-2, 2-4, 4-6, 6-8, 8-10, 10-12 and 12-14 g) and two climatic conditions (such as Boshruyeh and Torbat-e Heydarieh regions) with four replications in planting boxes at Islamic Azad University of Mashhad in 2011. Survey results on field age and climatic conditions revealed that daughter corms of Torbat-e Heydarieh ecotype were heavier than other ecotype in the 5th and 6th years. The results of the other experiment on the mother corm weight and ecotype on flower and corm yield of saffron showed that the higher corm weights were enhanced flower yield at the first year, and had positive effects on flowering potential and field efficiency in other years due to improvement in vegetative growth and daughter corm production with higher weight in the later years. The results showed that mother corm weight with >8 g in the 5th– year and 6th-year fields is an applied approach for increasement in saffron field productivity and efficiency. Also, Torbat-e Heydarieh ecotype had higher contents of humidity, Crocin, and Picrocrocin compared with other ecotype, but Safranal content was higher for Boshruyeh ecotype.