رشد شاخساره و بنه و غلظت یون‌های زعفران تحت تاثیر برهمکنش مقادیر مختلف نیتروژن با سطوح متفاوت شوری

نقش نیتروژن در القای گیاهان به تحمل تنش شوری به خوبی شناخته نشده است، و این موضوع در زعفران (Crocus sativus L.) که به میزان نیتروژن حساس‌تر است، پیچیده‌تر است. به همین منظور، مطالعه حاضر با هدف بررسی اثرات مقادیر مختلف نیتروژن (۰، ۵۰ و ۱۵۰ کیلوگرم در هکتار) بر رشد و غلظت یون‌های زعفران در شرایط مختلف شوری (۳، ۶ و ۹ دسی‌زیمنس بر متر) انجام شد. نتایج حاکی از تاثیر منفی شوری بر رشد زعفران بود و ارتباط مستقیمی بین سطح بالاتر شوری با رشد کمتر گیاه وجود داشت. تنش شوری بر تعادل یون‌ها تاثیر منفی گذاشت، به‌طوری که غلظت سدیم و کلر را افزایش و غلظت پتاسیم را کاهش داد. نیتروژن به‌ویژه در مقدار ۵۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار تا حدی اثرات منفی شوری بر رشد گیاه و تعادل یونی را تعدیل کرد. کاهش وزن خشک شاخساره زعفران در شوری ۹ دسی‌زیمنس بر متر در ۰، ۵۰ و ۱۰۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار به ترتیب ۴۷، ۴۴ و ۵۴ درصد بود که نشان‌دهنده کاهش اثر منفی شوری در ۵۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار بود. به‌طور کلی، می‌توان نتیجه‌گیری کرد که تامین بهینه نیتروژن (۵۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار) باعث تقویت گیاه و در نتیجه بهبود تحمل به شوری در شرایط غیر شور تا نسبتاً شور (۶ دسی‌زیمنس بر متر) می‌گردد.

The role of nitrogen in inducing plant tolerance to salinity stress is not well understood, and this issue is more complex in saffron (Crocus sativus L.), which is more sensitive to nitrogen levels. This study was conducted to investigate the effects of different nitrogen levels (0, 50, and 150 kg/ha) on saffron growth and ion concentrations under varying salinity conditions (3, 6, and 9 dS/m). The results indicated a negative effect of salinity on saffron growth, with a direct correlation between higher salinity levels and reduced plant growth. Salinity stress negatively affected ion balance, increasing sodium and chloride concentrations while decreasing potassium levels. Nitrogen, particularly at 50 kg/ha, partially mitigated the negative effects of salinity on plant growth and ion balance. The reduction in saffron shoot dry weight at 9 dS/m salinity was 47%, 44%, and 54% for 0, 50, and 100 kg/ha nitrogen, respectively, indicating a reduced negative impact of salinity at 50 kg/ha nitrogen. Overall, optimal nitrogen supply (50 kg/ha) enhances plant resilience and improves salinity tolerance under non-saline to moderately saline conditions (up to 6 dS/m).