مدیریت شبکه توزیع زعفران در شهرستان تربت حیدریه

یکی از عوامل مهم که مانع از رسیدن به اهداف توسعه کشاورزی و افزایش تولید و درآمد کشاورزان در کشورهای در حال توسعه می‌شود، ناکارآمدی سیستم توزیع کشاورزی است. زعفران به عنوان یکی از مهم‌ترین محصولات کشور تحت تأثیر این ناکارآمدی قرار دارد. بنابراین، هدف اصلی این مطالعه طراحی روش بهینه توزیع زعفران با استفاده از مدل برنامه‌ریزی چندگزینه‌ای اهداف است. برای دستیابی به این هدف، آمار و اطلاعات مورد نیاز با تکمیل ۳۵۲ پرسشنامه در بخش تولیدکنندگان، ۴۰ پرسشنامه در بخش عمده‌فروشان و ۱۵۰ پرسشنامه در بخش خرده‌فروشی به روش نمونه‌گیری تصادفی در دسترس برای شهر تربت حیدریه (به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز تولید این محصول) جمع‌آوری شد.نتایج بهینه‌سازی مدل نشان داد که ۶۴٪ از کشاورزان مورد مطالعه کمتر از ۱۰ کیلوگرم زعفران به انبار منتقل می‌کنند.

۳۲٪ از کشاورزان بین ۱۰ تا ۵۰ کیلوگرم و تنها ۴٪ از آنها بیش از ۵۰ کیلوگرم زعفران به انبار منتقل کردند. ۶۲٪ از عمده‌فروشان کمتر از ۱۰۰ کیلوگرم زعفران دریافت کردند و ۳۸٪ باقی‌مانده بیش از ۱۰۰ کیلوگرم زعفران از انبار دریافت کردند. همچنین، ۲۰٪ از عمده‌فروشان کمتر از ۲۰ کیلوگرم زعفران، ۵۲٪ بین ۲۰ تا ۴۰ کیلوگرم و ۲۸٪ بیش از ۴۰ کیلوگرم زعفران به خرده‌فروشان منتقل کردند. بر اساس خروجی بهینه مدل، میانگین نرخ انتقال زعفران از خرده‌فروشان به قدمکان، جلگه رخ، بایگ و بخش مرکزی تربت حیدریه به ترتیب برابر با ۰٫۸۸، ۰٫۳۴، ۰٫۸۷ و ۳۲٫۷۶ کیلوگرم است. همچنین، نتایج بهینه‌سازی مدل با سه کانال توزیع نشان داد که کانال توزیع شماره ۲ (کشاورز-خرده‌فروش-مصرف‌کننده) به عنوان کانال بهینه با کمترین هزینه انتخاب شد.

“One of the important factors that prevent the achievement of agricultural development goals and  increase the production and income of farmers in developing countries is the inefficiency of the agricultural distribution system. Saffron as one of the most important products of the country is affected by this inefficiency. Therefore, the main purpose of this study is to design the optimal method of saffron distribution using the multi-choice goal programing model. In order to achieve this goal, the required statistics and information were completed by completing 352 questionnaires in the producers section, 40 questionnaires in the wholesalers section and 150 questionnaires in the retails section by random sampling method available for Torbat Heydariyeh city (as one of the most important production centers of this product) was collected. The results of model optimization showed that 64% of the farmers under study transfer less than 10 kg of saffron to the warehouse.

32% of farmers transferred between 10 – 50 kg and only 4% of them transferred more than 50 kg of saffron to a warehouse. 62% of wholesalers received less than 100 kg of saffron and the remaining 38% received more than 100 kg of saffron from the warehouse. Also, 20% of wholesalers transferred less than 20 kg of saffron, 52% of them transferred between 20 – 40 kg of saffron and 28% of them more than 40 kg of saffron transferred to retailers. According to the optimal output of the model, the average rate of saffron transfer from retailers to Kadkan, Jolgeh Rokh, Baig and central part of Torbat Heydariyeh is equal to 0.88, 0.34, 0.87 and 32.76 kg, respectively. Also, the results of model optimization with three distribution channels showed that distribution channel No. 2 (farmer retailer-consumer) was selected as the optimal channel with the lowest cost.”