مطالعه تاثیر کودهای آلی هیومیک و محلول ژله ای شرکت شیمی گل فیض خراسان بر رشد و نمو بنه زعفران

زعفران (Crocus sativus L.) یک گیاه دارویی تریپلوئید و ناخودسازگار است که قدرت تولید بذر ندارد و تکثیر آن به وسیله بنه (ساقه ذخیره ای) انجام می شود. در این پژوهش تاثیر کاربرد کود آلی هیومیک مخصوص زعفران (فاکتور اصلی) و محلول ژله ای فرتی پلاس (فاکتور فرعی) در ۶ تیمار و ۳ تکرار شامل؛ ۱) کود آلی مخلوط با خاک سحطی مزرعه [بعد از کاشت بنه]، ۲) کود آلی مخلوط با خاک عمیق مزرعه [قبل از کاشت بنه، در عمق ۳۰ سانتی متری]، ۳) محلول ژله ای فرتی پلاس [همراه با آب آبیاری]، ۴) کاربرد کود آلی به صورت سطحی+ محلول ژله ای، ۵) کاربرد کود آلی به صورت زیر سطحی+ محلول ژله ای و ۶) تیمار شاهد اجرا شد. میزان کاربرد کودهای آلی فوق برابر دستور العمل شرکت سازنده (۸۰۰ کیلوگرم در هکتار برای کواد آلی هیومیک و ۱۰ لیتر در هکتار برای محلول ژله ای فرتی پلاس) تعیین شد. نتایج نشان داد این تقویت کننده ها قادر است تولید بنه های مناسب (با وزن ۱۰ تا ۱۵ گرم) را به طور معنی داری افزایش دهند، بگونه ای که وزن این بنه ها در تیمارهای تلفیقی کود آلی+ محلول ژله ای به صورت سطحی و زیر سطحی به ترتیب ۰۴/۲ و ۵۳/۱ برابر نسبت به شاهد افزایش داشت. همچنین تیمار کود آلی زیر سطحی+ محلول ژله ای باعث افزایش معنی دار میزان نیتروژن و فسفر بنه ها شد (به ترتیب ۶۵/۱ و ۲۷/۰ درصد در ماده خشک)، اما بهترین نتایج محتوای پتاسیم و کلسیم بنه در تیمار کود آلی سطحی+ محلول ژله ای بدست آمد (به ترتیب ۷۲/۰ و ۲۳/۰ درصد). میزان برخی عناصر کم مصرف (Fe, Zn,Cu) با اختلاف آماری در سطح ۵ درصد تحت تاثیر تیمارهای کودی فوق قرار گرفت. اثر این کودهای آلی بر سه قند مهم (فروکتوز، گلوکز و ساکاروز) موجود در بنه زعفران معنی داری بود و مجموع محتوای کربوهیدارت بنه-ها در تیمار کود آلی زیر سحطی+ محلول ژله ای نسبت به شاهد ۵۰ درصد افزایش یافت (در ماده خشک). بر اساس مجموع نتایج این پژوهش استنباط می شود کودهای آلی هیومیک مخصوص زعفران شرکت شیمی گل فیض خراسان در تلفیق با محلول ژله فرتی پلاس این شرکت می تواند تاثیر مثبت و معنی داری در تولید بنه های دختری زعفران در سال نخست تولید داشته باشد.

Saffron (Crocus sativus L.) is a triploid, self-incompatible medicinal plant that cannot produce seeds, and its propagation is carried out by corms (storage stems). In this study, the effect of applying humic organic fertilizer specifically for saffron (main factor) and Ferti-Plus gel solution (secondary factor) was investigated in 6 treatments with 3 replications, including: 1) organic fertilizer mixed with surface soil of the field [after planting the corms], 2) organic fertilizer mixed with deep soil of the field [before planting the corms, at a depth of 30 cm], 3) Ferti-Plus gel solution [applied with irrigation water], 4) surface application of organic fertilizer + gel solution, 5) subsurface application of organic fertilizer + gel solution, and 6) control treatment. The application rates of the above organic fertilizers were determined according to the manufacturer’s instructions (800 kg per hectare for humic organic fertilizer and 10 liters per hectare for Ferti-Plus gel solution). The results indicated that these enhancers could significantly increase the production of suitable corms (weighing 10 to 15 g), such that the weight of these corms in the combined treatments of surface and subsurface organic fertilizer + gel solution increased by 2.04 and 1.53 times, respectively, compared to the control. Also, subsoil organic fertilizer treatment combined with gel solution significantly increased the nitrogen and phosphorus content of corms (by 1.65% and 0.27% in dry matter, respectively), whereas the best results for potassium and calcium content in corms were obtained with surface organic fertilizer treatment combined with gel solution (0.72% and 0.23%, respectively). The levels of some micronutrients (Fe, Zn, Cu) were significantly affected by the above fertilizer treatments at the 5% statistical level. The effect of these organic fertilizers on the three main sugars (fructose, glucose, and sucrose) in saffron corms was significant, and the total carbohydrate content of the corms in the subsoil organic fertilizer + gel solution treatment increased by 50% compared to the control (in dry matter). Based on the overall results of this study, it can be inferred that specialized humic organic fertilizers for saffron from Kimi Gol Feiz Khorasan Company, in combination with this company’s Ferti-Plus gel solution, can have a positive and significant effect on the production of daughter corms in the first year of saffron production.