ردپای آب در تولید زعفران ایران

کمبود منابع آب کافی، علاوه بر کاهش روند توسعه کشاورزی در حال حاضر، باعث خسارات و زیان هایی نیز در آینده خواهد شد (بذرافشان و گرکانی نژاد مشیزی، ۱۳۹۸). مفهوم آب مجازی پتانسیل قابل توجهی برای کمک به بهبود بهره وری منابع محدود آب شیرین به ویژه در بخش کشاورزی دارد. این تحقیق میانگین بزرگی و سهم اجزای ردپای آب، از جمله ردپای آب سبز، آبی، خاکستری و سفید را در دوره زمانی ۲۰۰۸-۲۰۱۴ در سطح استانی و ملی بررسی می کند. میانگین ردپای آب تولید زعفران در ایران ۴۶۵۹ متر مکعب بر کیلوگرم در کیلوگرم بود. سهم ردپای آبی سبز، آبی، سفید و خاکستری به ترتیب ۱۲، ۴۲، ۴۰ و ۶ درصد برآورد شده است. کل ردپای آب تولید زعفران حدود ۱۵۴۱ میلیون متر مکعب در سال بود که سهم آب مجازی صادراتی۱۳۵۴.۶ میلیون متر مکعب در سال بود. متوسط ردپای آب اقتصادی تولید زعفران۳.۱ متر مکعب در هر دلار است. استان های لرستان، آذربایجان شرقی و اصفهان کمترین ردپای اقتصادی و چهارمحال و بختیاری، سمنان و فارس بالاترین میزان ردپای آب را دارند. نتایج این تحقیق اطلاعات ارزشمندی را در اختیار مدیران و سیاستگذاران قرار می دهد تا سطح زیر کشت را در مناطقی با ردپای آب کم اقتصادی و همچنین مناطقی با کشت دیم و بارندگی کافی گسترش دهند. در مقابل، افزایش بازده و راندمان مصرف آب در مناطق با ردپای آب اقتصادی بالا بسیار ضروری است.

The shortage of sufficient water resources, in addition to slowing down the development of agriculture at present, will also cause damages and losses in the future (Bezerafshan & Guarani Nejad Mashizi, 2019). The concept of virtual water has significant potential to help improve the efficiency of limited freshwater resources, especially in the agricultural sector. This study examines the average magnitude and the share of water footprint components, including green, blue, grey, and white water footprints, over the period 2008-2014 at both provincial and national levels. The average water footprint of saffron production in Iran was 4,659 cubic meters per kilogram. The shares of green, blue, white, and grey water footprints were estimated at 12%, 42%, 40%, and 6%, respectively. The total water footprint of saffron production was about 1,541 million cubic meters per year, with the share of virtual water in exports being 1,354.6 million cubic meters per year. The average economic water footprint of saffron production was 3.1 cubic meters per dollar. Lorestan, East Azerbaijan, and Isfahan provinces had the lowest economic water footprints, while Chaharmahal and Bakhtiari, Semnan, and Fars had the highest water footprints.The results of this study provide valuable information to managers and policymakers to expand the area under cultivation in regions with a low water footprint and also in rainfed areas with sufficient rainfall. Conversely, increasing yield and water use efficiency in areas with a high economic water footprint is crucial.