تحلیل اثر شلاقی در زنجیره تامین زعفران

زعفران یکی از محصولات کشاورزی ایران است که در تولید آن دارای مزیت نسبی است و از کالاهای با ارزش اقتصادی بالا محسوب میشود. زنجیره تامین شامل کلیه فعالیت ها از زمان تولید تا مصرف گفته می شود و هدف اصلی هر زنجیره تامین برآورده کردن نیاز مشتری است. یکی از مسائل مهم در مدیریت زنجیره تامین، مسئله اثر شلاقی است. چنانچه در یک زنجیره تامین تقاضای انتقال یافته از مشتری نهایی به تامین کننده اولیه با حرکت به ابتدای زنجیره نوسان بیشتری داشته باشد، در اصطلاح به آن اثر شلاقی در زنجیره اطلاق می شود. برای بررسی اثر شلاقی روش های مختلفی استفاده می شود که در این مطالعه از روش میانگین متحرک برای پیش بینی مقدار تقاضای خرده فروش در یک زنجیره تامین دو سطحی تک محصولی و با داده های سری زمانی مربوط به سطح تولید کننده و سطح مصرف در سال های ۱۳۷۴ تا ۱۳۹۸ استفاده شده است. در نهایت، مقدار اثر شلاقی ۱٫۱۶ برآورد گردید که نشان دهنده اثر شلاقی و وجود مازاد سفارشات است.

Saffron is one of Iran’s agricultural products in which it has a comparative advantage and is considered a high economic value commodity. The supply chain includes all activities from production to consumption, and the main goal of any supply chain is to meet customer needs. One of the important issues in supply chain management is the bullwhip effect. If the demand transmitted from the end customer to the initial supplier fluctuates more as it moves back through the supply chain, this is referred to as the bullwhip effect in the supply chain. Various methods are used to examine the bullwhip effect, and in this study, the moving average method was used to forecast the retailer’s demand in a two-level single-product supply chain, using time series data related to the producer and consumer levels from the years 1995 to 2019. Ultimately, the bullwhip effect was estimated at 1.16, indicating the presence of the bullwhip effect and excess orders.