ایمنی مکمل‌های گیاهی: مروری بر رویکردها و چالش‌های پایش ایمنی دارو (فارماکوویژیلانس)

تا ۲۵ درصد از بزرگسالان در سراسر جهان از مکمل‌های گیاهی استفاده می‌کنند. بسیاری از افراد این مکمل‌ها را هم‌زمان با داروهای تجویزی خود مصرف کرده و برای مقابله با بیماری‌های مزمن از ترکیبات گیاهی بهره می‌برند. این باور نادرست وجود دارد که داروهای طبیعی فاقد هرگونه عارضه جانبی یا اثرات نامطلوب هستند؛ در حالی که این تصور اشتباه است و برای تعیین ایمنی دارو، انجام آزمایش‌های دقیق ضروری است. با این حال، از آنجا که بسیاری از داروهای کنونی ما از منابع گیاهی مشتق شده‌اند، مکمل‌های گیاهی نیز حاوی مواد شیمیایی با فعالیت دارویی هستند و می‌توانند هم اثرات مثبت و هم اثرات منفی داشته باشند. اگرچه هر مکمل گیاهی باید به‌طور جداگانه و بر اساس ویژگی‌های خاص خود ارزیابی شود، اما به‌طور کلی، مکمل‌های گیاهی ممکن است ایمن‌تر از داروهای شیمیایی (سنتتیک) باشند. بررسی نسبت خطر به فایده در مورد مکمل‌های گیاهی حیاتی است؛ چنانچه شواهد اندکی دال بر سودمندی وجود داشته باشد یا اصلاً شواهدی در این زمینه یافت نشود، حتی خطرات ناچیز نیز باید مد نظر قرار گیرند. تعیین اینکه آیا یک محصول گیاهی یا یکی از ترکیبات آن خاصیت تومورزایی دارد یا خیر، یکی از پرهزینه‌ترین و زمان‌برترین اقدامات در حوزه مدیریت ایمنی گیاهان دارویی و مکمل‌های غذایی گیاهی محسوب می‌شود. سازمان جهانی بهداشت (WHO) نسبت به این موضوع ابراز نگرانی کرده است، زیرا طیف وسیعی از مکمل‌های غذایی گیاهی در سراسر جهان عرضه می‌شود و جمعیت قابل‌توجهی از آن‌ها استفاده می‌کنند. یک ترکیب گیاهی خاص، یک ماده آلاینده یا تداخل میان دارو و گیاه، همگی می‌توانند موجب بروز علائم و عوارض در بیماران شوند. این فصل به بحثی مختصر درباره ضرورت پایش ایمنی (فارماکوویژیلانس) در حوزه گیاهان دارویی، مفهوم واکنش‌های نامطلوب به داروهای گیاهی، تداخلات داروهای گیاهی و دستورالعمل‌های سازمان جهانی بهداشت برای نظارت بر ایمنی و مقررات مربوط به داروهای گیاهی می‌پردازد. متأسفانه، تحقیقات پیرامون اثرات منفی ترکیبات گیاهی هنوز در مراحل اولیه خود قرار دارد. از آنجا که مطالعات بزرگ و تصادفی‌سازی‌شده و کنترل‌شده‌ای که عوارض جانبی اکثر ترکیبات گیاهی موجود در بازار را به‌طور کامل ارزیابی کرده باشند اندک هستند، متخصصان بالینی برای آگاهی از ایمنی ترکیبات گیاهی ناچارند به روش‌های پایش غیرفعال (گزارش‌دهی داوطلبانه)، کارآزمایی‌های بالینی کوچک و گزارش‌های موردی (Case reports) تکیه کنند.

Up to 25% of adults in the world utilize herbal and botanical supplements Many individuals use herbal supplements with their prescriptions and use herbal substances to address chronic diseases. There is a myth for herbal medicines that natural drugs don’t have any side effects or adverse effects. This is wrong and to determine the safety of the drug proper testing is necessary. However, because many of our current medications have been developed from botanical sources, herbal supplements do contain pharma-cologically active chemicals and can have both positive and negative effects Although each herbal supplement should be judged on its own merits, in general, herbal supplements may be safer than synthetic medications. The risk-benefit profile of an herbal supplement is crucial, if there is little or no evidence of benefit, even tiny dangers must be taken into consideration. Finding out whether an herbal product or one of its ingredients is tumori-genic is one of the most expensive and time-consuming activities in the safe management of herbal plants and herbal dietary supplements. World Health Organization (WHO) is concerned about the issue because there are so many herbal dietary supplements offered in the world and a sizable populace has been using them. A specified herbal ingredient, a contaminant, or a drug-herb combination could all cause symptoms in patients. This chapter deals with a concise discussion on the need for herbcovigilance in herbals, the concept of adverse reactions in herbal drugs, herbal drug interactions, and WHO guidelines for monitoring the safety and regulation of herbal medications. Unfortunately, research into the negative effects of herbal compounds is still in its early stages. Clinicians must depend on passive surveillance, small clinical trials, and case reports to inform their understanding of the safety of herbal ingredients because there aren’t many large randomized controlled trials that have thoroughly evaluated adverse effects for the majority of herbal ingredients currently on the market.