کادمیوم (Cd) فلزی سنگین است که هم بر محیط زیست و هم بر سیستمهای سلولی و متابولیک جانداران اثر نامطلوب میگذارد. نمکهای کادمیوم، مانند کلرید کادمیوم (CdCl۲؛ CD)، از رایجترین آلاینده ها هستند. از آنجا که کلرید کادمیوم به سادگی تجزیه پذیر نیست، خطر آن برای انسان از طریق آلودگی زنجیره غذایی پیوسته در حال افزایش است. کروسین (CRO)، آنتی اکسیدانی قوی، از زعفران به دست میآید؛ ادویه ای مهم و غنی از کاروتنوئیدها که بهطور گسترده در سراسر جهان مصرف میشود و به عنوان دارویی برای درمان بیماریهای متعدد به کار میرود.
این مطالعه عمدتاً اثر بهبودبخشی تجویز کروسین را بر سمیت کبدی و آسیب استرس اکسیداتیو ناشی از کلرید کادمیوم در موشهای صحرایی نر بررسی کرد. کروسین با استفاده از طیف سنجی مادون قرمز (FT-IR)، فرابنفش–مرئی (UV–Vis)، پراش پرتو ایکس (XRD)، میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) و میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) از نظر شیمیایی مشخصه یابی شد و وجود گروه های هیدروکسیل، کتونی، استری و گلیکوزیدی در آن تأیید گردید.
بیست وچهار موش صحرایی نر سفید به طور تصادفی به گروه های زیر تقسیم شدند: گروه شاهد، گروه کلرید کادمیوم (۵ میلیگرم بر کیلوگرم)، گروه کروسین (۵۰ میلیگرم بر کیلوگرم)، و گروه کلرید کادمیوم به همراه کروسین با همان دوز. در پایان، نمونه های خون و بافت کبد از نظر تغییرات بیوشیمیایی، مولکولی و بافت شناختی بررسی شدند که نشان داد تجویز کلرید کادمیوم بهطور قابل توجهی سطح سوپراکسید دیسموتاز کبدی (SOD)، کاتالاز (CAT) و گلوتاتیون (GSH) را کاهش میدهد.
در همین حال، همراه با چربی خون بالا (هایپرلیپیدمی)، فعالیت آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)، آلانین آمینوترانسفراز (ALT)، لاکتات دهیدروژناز (LDH) و آلفافتوپروتئین (AFP) و نیز سطح مالون دیآلدئید (MDA) افزایش یافت. آسیبشناسی بافتی مقاطع کبدی نفوذ سلولهای التهابی، نکروز سلولهای کبدی و نواحی خونریزی را نشان داد.
علاوه بر این، در مقایسه با گروه شاهد، القای معنادار هدف پستانداران برای راپامایسین (mTOR) و کیناز پروتئینی ATK1 — که عضوی از زیرخانواده AKT از کینازهای سرین/ترئونین بوده و در بسیاری از مسیرهای سیگنالینگ ضروری برای عملکرد طبیعی سلول نقش دارد — مشاهده شد. در همین حال، کاهش چشمگیر سطح بکلین، پروتئین مرتبط با اتوفاژی «زنجیره سبک ۳» (LC3 II) که پروتئینی درگیر در اتوفاژی و متابولیسم سلول است، و همچنین کیناز القاشده توسط «PTEN» (هم ساخت فسفاتاز و تنزین) در سلولهای کبدی شناسایی شد.
وسترنبلاتها (لکه گذاری ایمنی) آزادسازی افزایش یافته سیتوکروم c را در گروه کلرید کادمیوم در مقایسه با گروه تیمارشده با کروسین نشان دادند. در مقابل بهبود مبتنی بر کروسین، بهبود معنادار کبدی با کاهش احتقان (پرخونی) سلولهای کبدی پس از تجویز کروسین مشاهده شد؛ در عین حال هیچ خونریزی سلولهای کبدی یا نکروز کبدی ملاحظه نشد. بهطور خلاصه، کروسین به دلیل توانایی آنتی اکسیدانی قوی و فعالیتهای محافظت کبدی خود، آسیب کبدی القاشده توسط کلرید کادمیوم را تخفیف داد.
- عنوان: اثرات بهبودبخش کروسین به عنوان آنتیاکسیدان قوی به همراه شناسایی طیفی آن در برابر سمیت کبدی ناشی از کلرید کادمیوم
- Title: Ameliorative effects of Crocin as a potent antioxidant with its spectral characterization against Cadmium chloride-induced hepatotoxicity
- Authors: "Reham Z. Hamza, Samy M. El-Megharbel, Bander Albogami, Eman H. Al-Thubaiti, Seham S. AlZahrani, Khadeejah Alsolami, Najah M. Albaqami, Dalal Sulaiman Alshaya, Jawaher J. Albaqami, Abd El-Aziz A. Diab & Mai S. Attia"
- URL: https://www.nature.com/articles/s41598-026-63088-9
- DOI URL: https://doi.org/10.1038/%20s41598-026-63088-9%20
- عنوان مقاله: ترکیبات شیمیایی
- محور مقاله: تکنیک نوین
- نام ژورنال: Scientific Reports
- افیلیشن نویسنده مسئول: 1Department of Biology, College of Sciences, Taif University, Taif, P.O. Box 11099, Taif 21944, Saudi Arabia
- ایمیل نویسنده فقط برای کاربران ورود / عضویت
- سال انتشار مقاله: 2026
- زبان: انگلیسی
- کشور: عربستان صعودی
- کد مقاله: 37078
- کلمات کلیدی فارسی: استرس اکسیداتیو، کلرید کادمیوم، کروسین، سمیت کبدی، استرس اکسیداتیو شبکه آندوپلاسمی، آنتیاکسیدانها
- کلمات کلیدی انگلیسی: "Oxidative stress, Cadmium chloride- Crocin- Hepatotoxicity- Endoplasmic 50 reticulum oxidative stress-Antioxidants."
- لینک کوتاه: https://wikisaffron.org?p=37078