“کروسین به‌عنوان درمانی چندوجهی برای بیماری ام‌اس: دستاوردهای اخیر در تعدیل دستگاه ایمنی و محافظت عصبی “

زمینه و هدف: مولتیپل اسکلروزیس (ام‌اس) یک اختلال عصبی ناتوان‌کننده است که با وجود ضایعات دمیلینه‌کننده مشخص می‌شود و بیش از ۲٫۵ میلیون نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار می‌دهد. رویکردهای فعلی برای بیماران مبتلا به ام‌اس عمدتاً بر اساس کاهش علائم و کاهش حملات حاد است و تاکنون در ایجاد بازسازی عصبی مؤثر موفق نبوده‌اند. اخیراً، درمان‌های مبتنی بر ترکیبات طبیعی، مانند کروسین، به دلیل مزایای فارماکولوژیک و بیولوژیکی خود، توجه زیادی را در درمان بیماری‌های عصبی مانند ام‌اس به خود جلب کرده‌اند. ازاین‌رو، این مطالعه تلاش دارد تا با نگاهی مکانیسمی به این پرسش پاسخ دهد که آیا درمان با کروسین می‌تواند رویکردی مناسب برای ام‌اس باشد.
روش‌ها: در این مرور روایتی از منابع، تمام مقالات مرتبط (در دست چاپ و منتشرشده) به زبان انگلیسی، با استفاده از پایگاه‌های داده الکترونیکی شامل Web of Science، PubMed و Google Scholar تا تاریخ ۱ آوریل ۲۰۲۵ جستجو و ارزیابی شدند. کلیدواژه‌های جستجو در عنوان و/یا چکیده مقالات عبارت بودند از: “Crocin” یا “Crocus Sativus” و “Multiple Sclerosis” یا “MS”.
یافته‌ها: شواهد تجربی نشان داده‌اند که کروسین قادر است آزمون‌های مرتبط با رفتار حرکتی انعکاسی، شاخص‌های شناختی، رفتار شبه‌افسردگی، تأخیر پاسخ به محرک دمایی (دم‌جنبانی)، سرعت هدایت عصبی حرکتی و حسی، عوامل آنتی‌اکسیدانی را بهبود بخشد و عوامل التهابی را کاهش دهد. علاوه بر بهبود برخی عوامل روانی مانند اضطراب، پیامدهای بالینی نشان دادند که کروسین می‌تواند استرس اکسیداتیو و نشانگرهای مرتبط با التهاب را تعدیل کند

Background: Multiple sclerosis (MS) is a disabling neurological disorder characterized by the existence of demyelinating lesions and affects more than 2.5 million people globally. The current approaches for patients with MS are mainly based on ameliorating symptoms and decreasing acute attacks, and so far, they have not been successful in providing effective neurological regeneration. Recently, natural-based therapies, like crocin, in light of their pharmacological and biological benefits, have acquired much attention in the treatment of neurological diseases like MS. Hence, this study attempts to answer the question of whether crocin therapy can be a suitable approach for MS with a mechanistic insight.

Methods: In this narrative literature review, all related articles (in press and published) in English were searched and assessed using electronic databases, including Web of Science, PubMed, and Google Scholar, up to April 1, 2025. The search keywords in the titleand/or abstract of articles were: “Crocin” or “Crocus Sativus” and “Multiple Sclerosis” or “MS”.

Results: Experimental evidence has revealed the ability of crocin to alleviate reflexive motor behavior-related tests, cognitive indices, depressive-like behavior, tail flick latency, the conduction velocity of the motor and sensory nerve, antioxidant factors, and to attenuate inflammatory factors. Besides improving some mental factors, such as anxiety, clinical outcomes indicated that crocin could modulate oxidative stress and inflammation-associated markers.