نقش محافظتی زعفران (Crocus sativus) در برابر سمیت ناشی از سرب در طیور و حیوانات مزرعه: یک مرور

قرار گرفتن پرندگان و دام‌ها در معرض سرب محیطی، مسیرهای بیوشیمیایی بی‌هوازی را به طور قابل توجهی تغییر می‌دهد، استرس اکسیداتیو را القا می‌کند و آسیب ارگان خاصی ایجاد می‌کند که همه این موارد بر رشد، تولید مثل و ضرر اقتصادی تأثیر می‌گذارد. اثرات منفی این افزودنی‌ها محققان را بر آن داشت تا افزودنی‌های خوراک طبیعی با فعالیت آنتی‌اکسیدانی قوی را به عنوان یک جایگزین بالقوه جستجو کنند. زعفران (Crocus sativus) یکی از غنی‌ترین منابع ترکیبات زیست‌فعال غذایی (مانند کروسین، کروستین، سافرانال و پیکروکروسین) است که در برابر سمیت سرب مؤثر است. زعفران فعالیت آنتی‌اکسیدانی خود را از طریق افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی، کاهش پراکسیداسیون لیپیدی و حفظ پارامترهای خونی، پاسخ ایمنی و عملکرد تولیدمثلی اعمال می‌کند. علاوه بر این، گنجاندن آن در خوراک دام پتانسیل کاهش استفاده از مواد شیمیایی و داروها و تولید محصولات با کیفیت بهتر را دارد. در این مرور، نشان می‌دهیم که زعفران بر اساس اثرات بهبود دهنده فرضی خود در برابر سمیت فلزات سنگین در طیور و حیوانات مزرعه، چشم اندازهای تغذیه‌ای جالبی دارد.

Exposure of birds and livestock to environmental lead significantly modifies the anaerobic biochemical pathways, induces oxidative stress and causes organ specific damage, all of which affects growth, reproduction and economic loss. But, the negative effects of these additives made researchers find natural feed additives with potent antioxidant activity as a potential alternative. Saffron (Crocus sativus) is one of the richest sources of bioactive food compound bioactive ingredients (e.g., crocin, crocetin, safranal and picrocrocin) that is effective in lead toxicity. It exerts antioxidant activity through augmenting antioxidant enzyme activity, reducing lipid peroxidation, and maintaining parameters of hematology delivery, immune response and reproductive performance, as indicated by the data from saffron supplementation. Furthermore, its inclusion in animal feeds has the potential to reduce chemical and drugs use and produce sustainable animals’ production of better quality products. In this review, we do not indicate that our hypothesis driven- integrative literature survey is devoid of further focused research on saffron supplementation but depict its nutraceutical prospects based on the putative ameliorative actions (glaring indications of potential if not well- defined actual; dose- dependent, high GrAS dosage toxicity and possible- to- establish concentration gradient toxicokinetics yet to be standardised aided by multinational field trial case studies) against heavy metal toxicity in poultry and farm animals.