مقایسه ترکیب شیمیایی، فعالیت آنتی‌اکسیدانی و قابلیت تجزیه مواد مغذی گلبرگ‌های زعفران (Crocus sativus L.) و یونجه خشک (Medicago sativa L.)

مقدمه: تولیدات دامی مدرن با چالش‌های فزاینده زیست‌محیطی و پایداری، از جمله انتشار گازهای گلخانه‌ای و رقابت برای خوراک دام‌های مرسوم، مواجه است. محدودیت‌های نظارتی بر افزودنی‌های خوراکی مصنوعی، به ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها در جهان به دلیل نگرانی‌های مقاومت ضدمیکروبی، نیاز به استراتژی‌های تغذیه‌ای جایگزین را تسریع کرده است. استفاده استراتژیک از فرآورده‌های جانبی کشاورزی-صنعتی، رویکردی امیدوارکننده برای پرداختن به اثرات زیست‌محیطی و محدودیت‌های اقتصادی ارائه می‌دهد. کشت زعفران (Crocus sativus L.) زیست‌توده قابل توجهی تولید می‌کند که کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. ایران، که 90 درصد از تولید جهانی زعفران را تأمین می‌کند، تقریباً 53 کیلوگرم گلبرگ برای هر کیلوگرم کلاله برداشت شده تولید می‌کند. گلبرگ‌های زعفران (SP) به طور استثنایی غنی از متابولیت‌های ثانویه گیاهی از جمله ترکیبات فنلی، فلاونوئیدها، آنتوسیانین‌ها و مشتقات کامپفرول هستند که دارای خواص آنتی‌اکسیدانی، ضدباکتریایی و ضدالتهابی مستند می‌باشند. با این حال، یک شکاف دانش حیاتی در مورد اثرات مکانیکی SP بر دینامیک تخمیر شکمبه، از جمله سینتیک تولید گاز، تولید اسیدهای چرب فرار، متانوژنز و تجزیه‌پذیری مواد مغذی باقی مانده است – اطلاعاتی که قبل از توصیه SP به عنوان یک جزء معمول خوراک نشخوارکنندگان ضروری است.

Introduction: Modern livestock production faces mounting environmental and sustainability challenges, including greenhouse gas emissions and competition for conventional feedstuffs. Regulatory restrictions on synthetic feed additives, particularly antibiotics in the world due to antimicrobial resistance concerns, have accelerated the need for alternative nutritional strategies. The strategic utilization of agro-industrial byproducts offers a promising approach to address both environmental impacts and economic constraints. Saffron (Crocus sativus L.) cultivation generates substantial underutilized biomass; Iran, supplying 90% of global saffron production, produces approximately 53 kilograms of petals for every kilogram of harvested stigmas. Saffron petals (SP) are exceptionally rich in plant secondary metabolites including phenolic compounds, flavonoids, anthocyanins, and kaempferol derivatives, possessing documented antioxidant, antibacterial, and anti-inflammatory properties. However, a critical knowledge gap remains regarding mechanistic effects of SP on rumen fermentation dynamics, including gas production kinetics, volatile fatty acid production, methanogenesis, and nutrient degradability—information essential before recommending SP as a routine ruminant feed component.