فعالیت مهارکنندگی رادیکال DPPH (۲،۲-دی‌فنیل-۱-پیکریل‌هیدرازیل) در عصاره خام و فراکسیون‌های مختلف *Crocus sativus*

استرس اکسیداتیو یکی از عوامل اصلی اتیولوژیک است که اساس طیف وسیعی از بیماری‌های مزمن و دژنراتیو را تشکیل می‌دهد. بنابراین، ترکیبات آنتی‌اکسیدانی موجود در گیاهان دارویی به دلیل ارزش درمانی بالقوه‌شان، مورد توجه گسترده دانشگاهی قرار گرفته‌اند. در سنجش DPPH (2،2-دی‌فنیل-1-پیکریل‌هیدرازیل)، فعالیت مهار رادیکال عصاره متانولی خام و عصاره‌های تفکیک‌شده با حلال از کلاله‌های خشک‌شده زعفران (Crocus sativus L.) بررسی شد. سپس عصاره خام تحت جداسازی متوالی مایع-مایع با استفاده از n-هگزان، کلروفرم، اتیل استات، متانول و n-بوتانول قرار گرفت تا بخش‌های جداگانه‌ای ایجاد شود. فعالیت آنتی‌اکسیدانی در غلظت‌های مختلف از 10 تا 100 میکروگرم در میلی‌لیتر ارزیابی شد. همه بخش‌ها فعالیت مهار رادیکال وابسته به غلظت داشتند. بخش‌های قطبی شامل بخش‌های n-بوتانول و متانول بیشترین درصد مهار رادیکال را تا 91.35٪ نشان دادند. برعکس، بخش‌های غیرقطبی فعالیت نسبتاً کمی داشتند. این نتایج نقش محوری قطبیت حلال را در اثربخشی استخراج ترکیبات زیست فعال برجسته می‌کند. فعالیت آنتی‌اکسیدانی قوی بخش‌های قطبی زعفران، نشانگر پتانسیل این بخش‌ها به عنوان منابع طبیعی آنتی‌اکسیدان‌ها با کاربردهای احتمالی در صنایع غذایی و دارویی است.

Oxidative stress is one of the major etiologic factors that form the basis of wide range of chronic and degenerative diseases. The antioxidant compounds found in medicinal plants have, therefore, gained an extensive academic interest because of their potential therapeutic value. In the DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl), assay, the radical-scavenging activity of the crude methanolic extract and solvent-partitioned extracts of the dried stigmas of Crocus sativus L. were examined. The crude extract was then subjected to consecutive liquid liquid partitioning using n- hexane, chloroform, ethyl acetate, methanol and n-butanol to give separate fractions. Antioxidant activity was assessed at concentrations ranging from 10 to 100 µg/mL. All the fractions had concentration-dependent radical-scavenging activity. The polar fractions including the n-butanol and methanol fractions showed the greatest percentage scavenging of up to 91.35%. Conversely, the non-polar fractions had relatively low activity. These results highlight the central role of solvent polarity in the effectiveness of bioactive compound extraction. The strong antioxidant activity of the polar fractions of saffron is an indicator of the potential of the fractions as natural sources of antioxidants with possible uses in the nutraceutical and pharmaceutical industries.