مقایسه اثرات عصاره زرشک و زعفران همراه با یک دوره فعالیت بدنی استقامتی بر ژن‌های POMC و MC4R در موش‌های صحرایی نژاد ویستار ماده معتاد به مت‌آمفتامین

مت‌آمفتامین یک محرک قوی سیستم عصبی مرکزی است که مستقیماً بر عملکرد مغز تأثیر می‌گذارد و باعث تغییرات قابل توجهی در الگوهای تغذیه و تنظیم اشتها می‌شود. با توجه به عوارض گسترده این ماده، استفاده از مداخلات جایگزین مانند درمان‌های گیاهی و ورزش به عنوان راهبردهای کاهش آسیب در نظر گرفته شده است. در این مطالعه، 30 موش صحرایی ماده نژاد ویستار به هفت گروه شش تایی تقسیم شدند: کنترل سالم، مت‌آمفتامین، مت‌آمفتامین + ورزش هوازی، مت‌آمفتامین + بربرین (عصاره زرشک)، مت‌آمفتامین + ورزش + بربرین، مت‌آمفتامین + کروسین (عصاره زعفران) و مت‌آمفتامین + ورزش + کروسین. مت‌آمفتامین به صورت داخل صفاقی با دوز اولیه 10 و سپس 40 میلی‌گرم/کیلوگرم شش روز در هفته تزریق شد. بربرین هیدروکلراید (100 میلی‌گرم/کیلوگرم) از طریق آب آشامیدنی و کروسین به روشی مشابه تجویز شد. ورزش هوازی شامل دویدن روی نوار گردان با سرعت 25 متر در دقیقه به مدت 30 دقیقه، شش روز در هفته و به مدت چهار هفته بود. پس از مداخله، بیان ژن‌های پرواپیوملانوکورتین (POMC) و گیرنده ملانوکورتین 4 (MC4R) در بافت هیپوتالاموس با استفاده از روش تغییر نسبی فولد بررسی شد. نتایج نشان داد که مصرف مت‌آمفتامین بیان POMC (166%) و MC4R (42%) را افزایش داد. بربرین باعث کاهش بیشتر بیان هر دو ژن POMC (47% در مقابل 14%) و MC4R (47% در مقابل 29%) نسبت به کروسین شد. ورزش هوازی نیز اثر مشابهی داشت. ترکیب بربرین + ورزش بیشترین کاهش را در POMC (50%) و ترکیب کروسین + ورزش بیشترین کاهش را در MC4R (76%) نشان داد. این نتایج نقش مؤثر مداخلات گیاهی و ورزشی را در مهار پیامدهای نوروشیمیایی مت‌آمفتامین نشان می‌دهد.

Methamphetamine is a potent central nervous system stimulant that directly affects brain function, causing significant changes in feeding patterns and appetite regulation. Given the extensive side effects of this substance, the use of alternative interventions such as herbal remedies and exercise has been considered as harm reduction strategies. In this study, 30 female Wistar rats were divided into seven groups of six: healthy control, methamphetamine, methamphetamine + aerobic exercise, methamphetamine + berberine (barberry extract), methamphetamine + exercise + berberine, methamphetamine + crocin (saffron extract), and methamphetamine + exercise + crocin. Methamphetamine was injected intraperitoneally at an initial dose of 10 and then 40 mg/kg six days a week. Berberine hydrochloride (100 mg/kg) was administered via drinking water, and crocin was administered in a similar manner. Aerobic exercise consisted of treadmill running at a speed of 25 m/min for 30 minutes, six days a week, for four weeks. After the intervention, the expression of pro-opiomelanocortin (POMC) and melanocortin 4 receptor (MC4R) genes in hypothalamic tissue was examined using the relative fold change method. The results showed that methamphetamine use increased the expression of POMC (166%) and MC4R (42%). Berberine caused a greater decrease in the expression of both POMC (47% vs. 14%) and MC4R (47% vs. 29%) genes than crocin. Aerobic exercise also had a similar effect. The combination of berberine + exercise showed the greatest reduction in POMC (50%) and the combination of crocin + exercise showed the greatest reduction in MC4R (76%). These results show the effective role of herbal and exercise interventions in inhibiting the neurochemical consequences of methamphetamine.