مطالعه اثر زعفران (Crocus sativus L.) بر عملکرد آنزیم‌های CYP2A6، اکسیداز گزانتین (XO) و N-استیل ترانسفراز-2 (NAT2) در داوطلبان سالم

مقدمه: زعفران، کلاله خشک شده گل Crocus sativus L. است و از نظر قیمت نسبت به وزن، یکی از گران‌ترین ادویه‌ها محسوب می‌شود. کلاله خشک شده به‌طور گسترده در غذاها به‌عنوان طعم‌دهنده و رنگ‌دهنده استفاده می‌شود و همچنین به دلیل خواص دارویی، به‌عنوان داروی گیاهی کاربرد دارد. اجزای اصلی زعفران شامل پیکروکروسین، سافرانال، کروسین و کروستین هستند. هدف این مطالعه بررسی اثر درون تنی (in vivo) چای زعفران بر فعالیت آنزیم‌های CYP2A6، XO و NAT2 بود، زیرا شواهد درون تنی در مورد اثرات آن در انسان کاملاً فاقد است. روش‌ها: نمونه شامل 9 داوطلب سالم بود. آن‌ها یک رژیم غذایی خاص را دنبال کردند که طی آن به مدت 14 روز از مصرف غذاهای حاوی کاروتنوئیدها پرهیز کردند، در حالی که چای زعفران (300 میلی‌گرم بر 150 میلی‌لیتر) را به‌صورت روزانه در 7 روز آخر مصرف می‌کردند. کافئین به‌عنوان یک پروب متابولیک با تخمین نسبت‌های متابولیتی ادراری در داوطلبان استفاده شد. در مجموع، 54 نمونه ادرار در سه مرحله مختلف پروتکل جمع‌آوری شد: مرحله I: قبل از شروع رژیم فاقد کاروتنوئید، مرحله II: قبل از مصرف زعفران و مرحله III: پس از مصرف زعفران. در هر مرحله از پروتکل، دو نمونه ادرار جمع‌آوری شد: نمونه اول شامل ادرار جمع‌آوری شده در 5 ساعت اول پس از مصرف کافئین (5-0 ساعت) و نمونه دوم شامل ادرار جمع‌آوری شده در ساعت ششم (6 ساعت) بود. نتایج: مقادیر میانگین نسبت‌های متابولیتی کافئین برای آنزیم‌های CYP2A6، XO و NAT2 در نمونه‌های ادراری 5-0 ساعت، تغییر آماری معنی‌داری نشان نداد. به‌طور مشابه، مقادیر میانگین نسبت‌های متابولیتی کافئین برای CYP2A6، XO و NAT در نمونه‌های ساعت ششم نیز تغییر آماری معنی‌داری نشان نداد. نتیجه‌گیری: مصرف منظم چای زعفران با دوز 300 میلی‌گرم بر 100 میلی‌لیتر در روز به مدت 7 روز به نظر نمی‌رسد بر فعالیت آنزیم‌های CYP2A6، XO و NAT2 تأثیر بگذارد. بنابراین، مصرف منظم چای زعفران می‌تواند هم به‌صورت مجزا و هم در ترکیب با داروهایی که سوبسترای این آنزیم‌ها هستند، بی‌خطر در نظر گرفته شود.

Introduction: Saffron is the dried stigmas of Crocus sativus L. and it is one of the most expensive spices in terms of price by weight. The dried stigmas are widely used in foods as a flavoring and coloring agent, while it is also used as herbal medicine due to its medicinal properties. The main components of saffron are picrocrocin, safranal, crocin and crocetin. The aim of this study was to investigate the in vivo effect of saffron tea on the enzymatic activities of CYP2A6, XO and NAT2, as there is complete lack of in vivo evidence of its effects in humans. Methods: The sample consisted of 9 healthy volunteers. They followed a special diet during which they abstained from carotenoid-containing foods for 14 days, while they consumed the saffron tea (300mg / 150ml) on a daily basis for the last 7 days. Caffeine was used as a metabolic probe by estimating the urinary metabolic ratios in volunteers. In total, 54 urine samples were obtained that were collected in three different stages of the protocol, phase I: before the onset of the carotenoid-free diet, phase II: before saffron’s administration and phase III: after saffron’s administration. At each phase of the protocol, two urine samples were obtained: the first sample consisted of urine collected the first five hours after caffeine consumption (0-5h) and the second sample consisted of urine collected at the sixth hour (6h). Results: The mean values of caffeine metabolic ratios for CYP2A6, XO and NAT2 enzymes in the urine samples 0-5h did not show a statistically significant change. Similarly, the mean values of caffeine metabolic ratios for CYP2A6, XO and NAT enzymes in the 6h samples showed no statistically significant change. Conclusion: Regular administration of the saffron tea at a dose of 300mg / 100ml per day for 7 days does not appear to affect the activity of the enzymes CYP2A6, XO and NAT2. Therefore, regular saffron tea may be considered safe either when it is consumed alone, or in combination of drugs that are substrates of the above-mentioned enzymes.