بررسی اثر چند روش فیزیکی و زراعی بر جمعیت کنه (Rhizoglyphus robini) و عملکرد کلاله زعفران (Crocus sativus L.)

در این پژوهش، اثر آفتاب‌دهی خاک با پلاستیک شفاف، زمان کاشت و اولین آبیاری پس از کاشت بر جمعیت کنه بنه‌خوار زعفران (Rhizoglyphus robini) و عملکرد زعفران (Crocus sativus L.) بررسی شد. آزمایش به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار از سال 1390 تا 1394 در شهرستان گناباد اجرا شد. فاکتور اصلی شامل آفتاب‌دهی و عدم آفتاب‌دهی در کرت‌های اصلی و هفت بسته مدیریت زراعی شامل: 1- کاشت در شهریور بدون آبیاری پس از کاشت، 2- کاشت در شهریور با آبیاری بلافاصله پس از کاشت، 3- کاشت در خرداد سال بعد بدون آبیاری پس از کاشت، 4- کاشت در خرداد سال بعد با آبیاری بلافاصله پس از کاشت، 5- کاشت در خرداد سال بعد و آبیاری در مرداد، 6- کاشت در شهریور سال بعد بدون آبیاری پس از کاشت و 7- کاشت در شهریور سال بعد با آبیاری بلافاصله پس از کاشت در کرت‌های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد آفتاب‌دهی به‌طور کلی بدون در نظر گرفتن بسته مدیریتی، موجب کاهش جمعیت کنه و افزایش عملکرد زعفران شد. بسته مدیریتی شماره 4 (آبیاری بلافاصله پس از کاشت در خرداد) باعث افزایش جمعیت کنه و کاهش عملکرد زعفران گردید، در حالی که بسته شماره 2 (کاشت در شهریور با آبیاری بلافاصله پس از کاشت) جمعیت کنه را کاهش و عملکرد را افزایش داد. کاشت زعفران در خرداد (بسته‌های 3، 4 و 5) نسبت به کاشت در شهریور (بسته‌های 1، 2، 6 و 7) عملکرد بیشتری داشت. کمترین جمعیت کنه و بیشترین عملکرد زعفران به تیمار آفتاب‌دهی و بسته مدیریتی شماره 3 (کاشت در خرداد سال بعد و عدم آبیاری پس از کاشت) تعلق گرفت که در این تیمار نسبت به بدترین تیمار (عدم آفتاب‌دهی و بسته شماره 1)، جمعیت کنه 94 درصد کاهش و عملکرد زعفران 77 درصد افزایش یافت.

In this research, the effects of solarization by transparent plastics, planting time and the first irrigation after planting on the populations of saffron bulb mite (Rhizoglyphus robini) and yield (Crocus sativus L.) were investigated. A split plot experiment was conducted based on randomized complete block design with three replicates from 2011 to 2015 in Gonabad, Khorasan Razavi province. Solarization and non-solarization factors were placed in the main plots. Seven crop managing packages including 1- planting without irrigation in September, 2- irrigation immediately after planting in September, 3- planting without irrigation in June, 4- irrigation immediately after planting in June, 5- planting in June and irrigation in August, 6- planting without irrigation in September of the next year, and 7- irrigation immediately after planting in September of the next year were placed in sub-plots. The results showed that regardless of management package, solarization suppressed the mite populations and increased saffron yield. Package 4, Irrigation immediately after planting on June, increased the mite populations and decreased saffron yields. However, package 2, irrigation on September, reduces the mite populations and increases saffron yield. Planting Saffron in June (packages 3, 4, and 5) resulted in more yield compared to Planting at September (packages 1, 2, 6, and 7). The lowest reduction in the population of mites (94%) and the highest yield (77%) were achieved through solarization and by implementing package 3, treatment and cultivation in June of the next year with no irrigation after planting.