مروری بر محصولات با منشأ گیاهیِ تنظیم‌کننده آنزیم‌های تجزیه‌کننده آمیلوئید-بتا در بیماری آلزایمر

پیش‌زمینه
بیماری آلزایمر (AD) نوعی شایع از زوال عقل است که افراد سالمند را تحت تأثیر قرار می‌دهد و با اختلالات شناختی و ناهنجاری‌های رفتاری مشخص می‌شود. پپتید آمیلوئید-بتا (Aβ) مغزی، عاملی کلیدی و زمینه‌ساز در بروز بیماری آلزایمر است. پپتید Aβ در سیستم عصبی مرکزی (CNS) در وضعیتی از تعادل پویا میان بیوسنتز و پاکسازی قرار دارد. برهم‌خوردن این تعادل منجر به افزایش رسوب Aβ در مغز و توسعه بیماری آلزایمر می‌شود.
هدف
در سال‌های اخیر، تأکید فزاینده‌ای بر تحریک آنزیم‌های تجزیه‌کننده Aβ (ADEs) صورت گرفته است. شواهد نشان می‌دهند که تقویت تجزیه Aβ در مقایسه با پیشگیری از تجمع آن، اثربخشی بیشتری دارد. راهکارهای گوناگونی برای افزایش بیان (upregulation) این آنزیم‌ها توسعه یافته است؛ در این مقاله، خلاصه‌ای از پژوهش‌های انجام‌شده پیرامون مزایای ترکیبات گیاهی زیست‌فعال در تقویت فعالیت ADEها ارائه شده است.
روش‌ها
پایگاه‌های اطلاعاتی الکترونیکی از جمله Scopus، PubMed و Web of Science برای یافتن مقالات مورد جستجو قرار گرفتند. مقالات مرتبط با تأثیر محصولات با منشأ گیاهی بر ADEها شناسایی شدند و جدیدترین شواهد درباره تأثیر آن‌ها بر بیان و/یا فعالیت این آنزیم‌ها، خلاصه و مورد بحث قرار گرفت.
نتایج
نتایج نشان داد که در مجموع ۳۹ محصول با منشأ گیاهی قادر به تنظیم ADEها هستند؛ از جمله *Curcuma longa* (زردچوبه)، *Vitis vinifera* (انگور)، *Panax ginseng* (جینسینگ)، *Cichorium intybus* (کاسنی) و *Crocus sativus* (زعفران). در میان ADEها، آنزیم «نپری‌لیزین» (neprilysin) با داشتن ۱۳ گیاه دارویی که بر تنظیم فعالیت آن مؤثرند، مهم‌ترین آنزیم محسوب می‌شود.
نتیجه‌گیری
به نظر می‌رسد که افزایش سطح ADEها با استفاده از محصولات گیاهی، راهکاری نویدبخش برای پیشگیری یا معکوس‌سازی روند بیماری آلزایمر باشد. با این حال، رویکردهای دارویی با چالش‌های متعددی روبرو هستند؛ از جمله ضرورت تحریک آنزیم به جای مهار آن و احتمال برهم‌خوردن تنظیم سایر سوبستراهای (مواد اولیه واکنش آنزیمی) مرتبط.

Background
Alzheimer’s disease (AD) is a prevalent form of dementia that affects elderly individuals, characterized by cognitive dysfunction and behavioral impairments. Cerebral amyloid beta-peptide (Aβ) is a critical precipitating factor in AD development. Aβ exists in a dynamic equilibrium between biosynthesis and clearance in the CNS. Disruption of this balance leads to increased Aβ deposition in the brain and the development of AD.
Purpose
In recent years, there has been a growing emphasis on stimulating Aβ-degrading enzymes (ADEs). Evidence suggests that enhancing Aβ degradation is more effective than preventing Aβ accumulation. Different strategies have been developed for the upregulation of ADEs; we provide a summary of the research on the benefits of bioactive plant constituents for enhancing the activity of ADEs.
Methods
Electronic databases, including Scopus, PubMed, and Web of Science, were searched for articles. Using the articles that dealt with the effect of plant-derived products on ADEs were identified, and the most recent evidence regarding their influence on the expression and/or activity of ADEs was summarized and discussed.
Results
The results indicated that a total of 39 plant-derived products can regulate ADEs, including Curcuma longa, Vitis vinifera, Panax ginseng, Cichorium intybus, and Crocus sativus, among others. Among ADEs, neprelesin, with 13 medicinal plants that are effective in regulating its activity, is the most important enzyme.
Conclusions
It appears that upregulating the levels of ADEs with plant-derived products is a promising strategy for the prevention or reversal of AD. However, pharmacological approaches face several challenges, including the necessity for enzyme stimulation instead of enzyme inhibition and the potential for dysregulation of other related substrates.