فعالیت‌های ضدباکتریایی عصاره گلبرگ زعفران (Crocus sativus L.) علیه استافیلوکوکوس اورئوس، اشریشیا کلی و سودوموناس آئروژینوزا

ظهور مقاومت ضدمیکروبی، جست‌وجو برای عوامل ضدباکتریایی نوین را ضروری ساخته است. گلبرگ‌های زعفران که محصول جانبی عمده در تولید زعفران محسوب می‌شوند، منبع بالقوه‌ای از ترکیبات زیست‌فعال هستند. این مطالعه تجربی در گروه فارماکولوژی و درمان‌شناسی با همکاری گروه میکروبیولوژی دانشکده پزشکی میمن‌سینگ در بنگلادش، بین ژوئیه ۲۰۲۲ تا ژوئن ۲۰۲۳، با هدف ارزیابی خاصیت ضدباکتریایی برون‌تنی عصاره‌های گلبرگ زعفران علیه باکتری‌های بیماری‌زای رایج انجام شد.

عصاره‌های آبی و متانولی گلبرگ‌های زعفران تهیه شدند. خاصیت ضدباکتریایی آن‌ها علیه سویه‌های استاندارد استافیلوکوکوس اورئوس، اشرشیا کلی و سودوموناس آئروژینوزا با استفاده از روش دیسک‌دیفیوژن برای تعیین قطر هاله عدم رشد و روش رقیق‌سازی در محیط کشت مایع برای تعیین کمترین غلظت بازدارنده ارزیابی شد.

هر دو عصاره، خاصیت ضدباکتریایی وابسته به غلظت از خود نشان دادند. عصاره متانولی قدرت اثرگذاری بیشتری داشت. بزرگ‌ترین قطر هاله عدم رشد (۲۴ میلی‌متر) در غلظت ۵۰۰ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر برای هر دو عصاره علیه استافیلوکوکوس اورئوس مشاهده شد. مقادیر کمترین غلظت بازدارنده برای عصاره متانولی، ۵۰ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر برای استافیلوکوکوس اورئوس و ۲۵۰ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر برای هر دو باکتری اشرشیا کلی و سودوموناس آئروژینوزا بود. مقادیر کمترین غلظت بازدارنده برای عصاره آبی، ۱۰۰ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر برای استافیلوکوکوس اورئوس و اشرشیا کلی، و ۲۵۰ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر برای سودوموناس آئروژینوزا گزارش شد. استافیلوکوکوس اورئوس حساس‌ترین میکروارگانیسم بود. همان‌طور که انتظار می‌رفت، شاهد مثبت (جنتامایسین) مقادیر کمترین غلظت بازدارنده به‌طور قابل‌توجهی کمتری (۰.۷۵ تا ۱ میکروگرم بر میلی‌لیتر) نشان داد. مطالعات کشت مجدد، اثر باکتری‌کشی را در کمترین غلظت‌های بازدارنده تعیین‌شده تأیید کرد.

عصاره‌های گلبرگ زعفران، به‌ویژه بخش متانولی، دارای خاصیت ضدباکتریایی برون‌تنی قابل‌توجهی هستند. این یافته‌ها، کاربرد سنتی این پسماند کشاورزی را تأیید کرده و گلبرگ‌های زعفران را به‌عنوان منبعی امیدوارکننده و پایدار برای بررسی‌های بیشتر جهت دستیابی به عوامل ضدمیکروبی نوین معرفی می‌کند.

The emergence of antimicrobial resistance necessitates the search for novel antibacterial agents. Saffron (Crocus sativus L.) petals, a major by-product of saffron production, are a potential source of bioactive compounds. This experimental study in the Department of Pharmacology and Therapeutics in collaboration with the Department of Microbiology, Mymensingh Medical College, Bangladesh, between July 2022 and June 2023, to evaluate in vitro antibacterial activity of saffron petal extracts against common pathogenic bacteria. Aqueous (ASE) and methanolic (MSE) extracts of saffron petals were prepared. Their antibacterial activity against standard strains of Staphylococcus aureus (S. aureus), Escherichia coli (E. coli), and Pseudomonas aeruginosa (P. aeruginosa)was assessed using the disc diffusion method to determine the zone of inhibition (ZOI) and the broth dilution method to determine the minimum inhibitory concentration (MIC). Both extracts exhibited concentration-dependent antibacterial activity. The methanolic extract (MSE) demonstrated superior potency. The largest ZOI (24 mm) was observed against S. aureusat 500 mg/ml for both extracts. The MIC values for MSE were 50 mg/ml for S. aureusand 250 mg/ml for both E. coli and P. aeruginosa. The MIC values for ASE were 100 mg/ml for S. aureus and E. coli, and 250 mg/ml for P. aeruginosa. S. aureus was the most susceptible organism. The positive control, Gentamicin, showed significantly lower MICs (0.75-1 μg/ml), as expected. subculture studies confirmed the bactericidal action at the determined MICs. Saffron petal extracts, particularly the methanolic fraction, possess significant in vitro antibacterial activity. These findings validate the traditional use of this agricultural waste and position saffron petals as a promising, sustainable source for further investigation into novel antimicrobial agents.