خطرات احتمالی استفاده از گیاهان دارویی در حین زایمان: مطالعه موردی منطقه «گلمیم-واد نون» (جنوب مراکش)

در مراکش، زنان باردار معمولاً از گیاهان دارویی برای تسهیل زایمان استفاده می‌کنند. با این حال، تحقیقات در مورد ایمنی و اثربخشی گیاهان دارویی (MP) در این دوره همچنان محدود است. این مطالعه کوهورت گذشته‌نگر که در بخش زایمان مرکز بیمارستان منطقه‌ای گولمیم (RHC Guelmim) انجام شده است، با هدف ارزیابی اثرات و خطرات بالقوه مرتبط با استفاده از MP در طول زایمان و زایمان انجام شده است. داده‌های پرونده‌های پزشکی زنانی که از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۱ زایمان کرده‌اند، با استفاده از مدل‌های رگرسیون لجستیک تک متغیره و دو متغیره برای مقایسه نتایج بین مصرف‌کنندگان MP و غیرمصرف‌کنندگان مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. از بین ۴۳۲ پرونده پزشکی بررسی شده، ۲۱۶ مورد نشان دهنده استفاده از MP بود. نتایج، همبستگی معنی‌داری بین استفاده از MP و نتایج زایمان و زایمان نشان داد. مصرف‌کنندگان MP مدت زمان زایمان کوتاه‌تری داشتند، اما میزان سزارین بالاتری (۱۷.۴٪ در مقابل ۸.۱٪) و افزایش بروز عوارض زایمانی مانند دیسترس جنینی، خونریزی پس از زایمان، خفگی نوزادی و مایع آمنیوتیک آغشته به مایع آمنیوتیک (مکونیوم) داشتند. گیاهان دارویی Lepidium sativum L.، Crocus sativus L. و Cinnamomum verum J. Presl بیشترین استفاده را داشتند. با توجه به ماهیت گذشته‌نگر مطالعه، سوابق مامایی به دلیل عدم وجود بخش اختصاصی، حاوی اطلاعات دقیقی در مورد دوزها و روش‌های تهیه گیاهان دارویی نبودند. ماماها فقط نام گیاه را در سربرگ سوابق ثبت می‌کردند و این امر نظارت دقیق بر این شیوه‌ها را محدود می‌کرد. در حالی که به نظر می‌رسد گیاهان دارویی در کاهش مدت زمان زایمان مؤثر هستند، خطرات احتمالی آنها نیاز به توجه دقیق دارد. مطالعات آینده‌نگر بیشتر برای درک بهتر اثرات دارویی و سم‌شناسی این گیاهان و ایجاد دستورالعمل‌های مبتنی بر شواهد برای استفاده ایمن از آنها در طول زایمان ضروری است.

In Morocco, phytotherapy is commonly used by pregnant women to facilitate labor and delivery. However, research on the safety and effectiveness of medicinal plants (MP) during this period remains limited. This retrospective cohort study conducted at the maternity department of the Regional Hospital Center of Guelmim (RHC Guelmim) aims to assess the effects and potential risks associated with MP use during labor and delivery. Data from medical records of women who gave birth from 2015 to 2021 were analyzed using univariate and bivariate logistic regression models to compare outcomes between MP users and non-users. Among 432 medical records examined, 216 indicated MP use. Results revealed significant correlations between MP use and labor and delivery outcomes. MP users had shorter labor durations but higher rates of cesarean Sect. (17.4% vs. 8.1%) and increased incidences of obstetric complications such as fetal distress, postpartum hemorrhage, neonatal asphyxia, and stained amniotic fluid (meconium). Lepidium sativum L., Crocus sativus L., and Cinnamomum verum J. Presl were the most frequently used medicinal plants. Due to the retrospective nature of the study, the obstetric records did not contain detailed information on the dosages and preparation methods of medicinal plants, because of the absence of a dedicated section; midwives only recorded the plant name in the header of the record, limiting precise monitoring of these practices. While medicinal plants appear effective in reducing labor duration, their potential risks require careful attention. Further prospective studies are essential to better understand the pharmacological and toxicological effects of these plants and to establish evidence-based guidelines for their safe use during labor and delivery.