بررسی اثر شربت ماءالعسل مرکب بر سندرم تخمدان پلی‌کیستیک القایی توسط استرادیول والرات در موش صحرایی ماده

مقدمه: سندرم تخمدان پلی­کیستیک در 10-5% زنان سنین باروری وجود دارد و با اختلال قاعدگی، هیپرآندروژنیسم و کیست تخمدان مشخص می‌گردد. فرآورده ­های طب سنتی ایرانی می­تواند در درمان این سندرم، مؤثر باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر شربت ماءالعسل مرکب بر سندرم تخمدان پلی‌کیستیک القایی توسط استرادیول والرات در موش صحرایی ماده انجام شد.
روش‌کار: در این مطالعه تجربی که توسط مرکز تحقیقات طب سنتی و مفردات پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و در سال 1396 در آزمایشگاه حیوانات دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بر روی موش‌های صحرایی ماده انجام شد، از شربت ماءالعسل مرکب (عسل، دارچین، زعفران، خولنجان، زنجبیل، هل، جوزبوا، بسباسه، مصطکی) استفاده شد. 30 سر موش صحرایی ماده به 5 گروه 6­‌تایی کنترل منفی، کنترل مثبت و سه گروه درمانی (دریافت‌کننده ماءالعسل با دوز 1 میلی‌‌لیتر/کیلوگرم، ماءالعسل با دوز 2 میلی‌‌لیتر/کیلوگرم و متفورمین) تقسیم شدند. سندرم تخمدان پلی‌کیستیک با تزریق استرادیول والرات القاء شد. در پایان مداخله موش­ها یوتانازی شده و اندازه­گیری هورمون­ها و بررسی بافت­ شناسی تخمدان انجام شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 24) و آزمون‌های کروسکال-والیس و آزمون تعقیبی دان-بونفرونی انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنادار در نظر گرفته شد.
یافته­ ها: در پایان مطالعه، وزن تخمدان در گروه متفورمین و ماءالعسل 2 بالاتر از گروه بدون درمان بود. در وزن بدن و چربی دور شکمی تغییری حاصل نشد. افزایش میزان پروژسترون در هر سه گروه درمانی (002/0=p) و کاهش میزان استروژن در گروه متفورمین نسبت به بدون درمان (021/0=p)، به ­طور معناداری مشاهده شد. در بررسی نمونه‌های بافتی تخمدان، کاهش تعداد کیست­ های تخمدان در گروه ماءالعسل 1 (001/0=p)، و افزایش تعداد جسم زرد و فولیکول‌های انترال در گروه‌های ماءالعسل 1 و 2 نسبت به گروه بدون درمان معنادار بود (010/0=p). تعداد فولیکول گراف در گروه‌ها تفاوت معناداری نداشت (083/0=p).
نتیجه­ گیری: ماءالعسل مرکب در بهبود وضعیت هورمونی و بافت­ شناسی در سندرم تخمدان پلی­کیستیک به اندازه متفورمین و در مواردی بیشتر از آن مؤثر است.

Introduction: Polycystic ovary syndrome (PCOS) affects 5-10% of women of reproductive age and is characterized by menstrual disorders, hyperandrogenism, and ovarian cysts. Iranian traditional medicine products may be effective in treating this syndrome. The present study aimed to investigate the effect of compound Ma’-ol-Asal syrup on estradiol valerate-induced polycystic ovary syndrome in female rats. Methods: In this experimental study, conducted by the Traditional Medicine and Medical Simples Research Center of Shahid Beheshti University of Medical Sciences in 2017 in the animal laboratory of Shahid Beheshti University of Medical Sciences, compound Ma’-ol-Asal syrup (honey, cinnamon, saffron, ferula, ginger, cardamom, nutmeg, basbasah, mastic) was used. Thirty female rats were divided into five groups of six: negative control, positive control, and three treatment groups (receiving Ma’-ol-Asal at doses of 1 ml/kg, 2 ml/kg, and metformin). Polycystic ovary syndrome was induced by estradiol valerate injection. At the end of the intervention, the rats were euthanized, and hormone measurements and ovarian histological examinations were performed. Data analysis was performed using SPSS statistical software (version 24) and the Kruskal-Wallis test and Dunn-Bonferroni post hoc test. A p-value less than 0.05 was considered significant. FindingsAt the end of the study, ovarian weight in the metformin and Ma’al-asal 2 groups was higher than in the untreated group. No changes were observed in body weight or abdominal fat. A significant increase in progesterone levels was observed in all three treatment groups (p=0.002), and a significant decrease in estrogen levels was noted in the metformin group compared to the untreated group (p=0.021). Examination of ovarian tissue samples showed a significant reduction in the number of ovarian cysts in the Ma’al-asal 1 group (p=0.001), and a significant increase in the number of corpora lutea and antral follicles in the Ma’al-asal 1 and 2 groups compared to the untreated group (p=0.010). The number of Graafian follicles did not differ significantly among the groups (p=0.083).Conclusion Compound Ma’al-asal is effective in improving hormonal and histological status in polycystic ovary syndrome, comparable to metformin and in some cases more effective.