اثرات محافظتی عصاره هیدروالکلی زعفران در برابر سمیت تولیدمثلی ناشی از پاراکوات در موش‌ها

پاراکوات (PQ)، یک علف‌کش رایج، از طریق استرس اکسیداتیو باعث سمیت تولیدمثلی مردانه می‌شود. این مطالعه اثرات محافظتی عصاره هیدروالکلی زعفران (SFE) را در برابر آسیب بیضه ناشی از PQ در موش‌های نر بالغ ارزیابی کرد. سی موش نر BALB/c به طور تصادفی به شش گروه تقسیم شدند. تیمارها به مدت 30 روز به صورت خوراکی تجویز شدند. پس از دوره تیمار، موش‌ها بیهوش شدند و پارامترهایی مانند غلظت تستوسترون، کیفیت اسپرم، شاخص گنادوسوماتیک (GSI)، فعالیت آنزیم آنتی‌اکسیدانی و بیان ژن‌های مرتبط با آپوپتوز تجزیه و تحلیل شد. علاوه بر این، ارزیابی بافت‌شناسی بافت بیضه با استفاده از رنگ‌آمیزی هماتوکسیلین و ائوزین انجام شد. PQ به طور قابل توجهی وزن بدن، وزن بیضه، GSI، تعداد اسپرم، زنده‌مانی، تحرک و مورفولوژی طبیعی را در مقایسه با گروه کنترل کاهش داد. علاوه بر این، گروه‌های PQ20+SFE80 و PQ40 + SFE80 کاهش معنی‌داری در فعالیت کاتالاز (CAT)، ظرفیت کل آنتی‌اکسیدانی (TAC)، سطح تستوسترون سرم و شاخص‌های بافت‌شناسی نشان دادند. با این حال، درمان همزمان با SFE به طور قابل توجهی این اثرات را کاهش داد. در مقایسه با گروه‌های فقط PQ، موش‌های تحت درمان با هر دو PQ و SFE بهبود قابل توجهی در پارامترهای اسپرم، بازیابی فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی (CAT و TAC)، سطوح نرمال تستوسترون سرم و حفظ بافت‌شناسی بیضه نشان دادند. عصاره زعفران با تقویت دفاع آنتی‌اکسیدانی، تنظیم هورمونی و حفظ یکپارچگی بیضه و وضعیت آپوپتوزی، اثرات محافظتی در برابر سمیت تولیدمثلی ناشی از PQ ایجاد می‌کند.

Objective: Paraquat (PQ), a commonly used herbicide, is known to induce male reproductive toxicity through oxidative stress. This study evaluated the protective effects of saffron hydroalcoholic extract (SFE) against PQ-induced testicular damage in adult male mice.
Materials and Methods: Thirty male BALB/c mice were randomly assigned to six groups (n=5) including control, saffron extract (80 mg/kg/day; SFE), PQ (20 mg/kg/day; PQ20), PQ (40 mg/kg/day; PQ40), PQ20 + SFE80, and PQ40 + SFE80. Treatments were administered orally for 30 days. After the treatment period, the mice were euthanized, and parameters such as testosterone concentration, sperm quality, gonadosomatic index (GSI), antioxidant enzyme activity, and the expression of apoptosis-related genes were analyzed. Additionally, histopathological evaluation of testicular tissue was performed using hematoxylin and eosin (H&E) staining.
Results: PQ significantly reduced body weight, testicular weight, GSI, sperm count, viability, motility, and normal morphology compared to the control group. Furthermore, the PQ20+SFE80 and PQ40 + SFE80 groups exhibited a significant decrease in catalase (CAT) activity, total antioxidant capacity (TAC), serum testosterone levels, and histological indexes. However, co-treatment with SFE significantly mitigated these effects. Compared to the PQ-only groups, mice treated with both PQ and SFE exhibited significant improvements in sperm parameters, restored antioxidant enzyme activities (CAT and TAC), normalized serum testosterone levels, and preserved testicular histology.
Conclusion: Saffron extract exerts protective effects against PQ-induced reproductive toxicity by enhancing antioxidant defenses, hormonal regulation, and preserving testicular integrity and apoptotic status.