بررسی پتانسیل درمانی فیتوشیمیایی‌ها در تعدیل انعطاف‌پذیری سیناپسی و التهاب عصبی در افسردگی

افسردگی یک اختلال روانی ناتوان‌کننده است که با علائمی مانند فقدان لذت (anhedonia)، اضطراب، غم مداوم و افکار خودکشی مشخص می‌شود. در چند سال گذشته، میزان شیوع افسردگی به طور مداوم در حال افزایش بوده است که نشان‌دهنده یک نگرانی قابل توجه در سلامت عمومی است. این بار رو به رشد تا حد زیادی به شکست درمان‌های دارویی فعلی و فقدان اهداف درمانی جدید و مؤثر نسبت داده می‌شود. این بررسی دو مکانیسم اصلی نوروبیولوژیکی را که در پاتوفیزیولوژی افسردگی نقش دارند، برجسته می‌کند: التهاب عصبی و اختلال در انعطاف‌پذیری سیناپسی. تأکید ویژه بر مسیر سیگنالینگ Sonic hedgehog (Shh) به عنوان تنظیم‌کننده کلیدی انعطاف‌پذیری سیناپسی و همچنین پویایی قطبش میکروگلیا و آستروسیت‌ها است که مکانیسم‌های اصلی زمینه‌ساز التهاب عصبی هستند. در این چارچوب، ما یک مرور کلی از مطالعات پیش‌بالینی اخیر که پتانسیل درمانی مواد شیمیایی گیاهی را بررسی می‌کنند، ارائه می‌دهیم. مطالعات مورد بحث بر اساس ارتباط آنها با موضوع انتخاب شده‌اند، نه بر اساس یک پروتکل مرور سیستماتیک از پیش تعریف شده. این ترکیبات طبیعی توانایی تعدیل التهاب عصبی، افزایش بیان پروتئین سیناپسی، ترویج نوروژنز و بهبود اتصال عصبی را نشان داده‌اند. چندین ماده شیمیایی گیاهی پتانسیل قابل توجهی را به عنوان عوامل کمکی و تکمیلی در مدیریت علائم افسردگی نشان داده‌اند. در مجموع، یافته‌های نوظهور نشان می‌دهد که مواد شیمیایی گیاهی رویکردی مناسب برای توسعه استراتژی‌های ضد افسردگی نسل بعدی هستند که هم التهاب و هم اختلال عملکرد سیناپسی را هدف قرار می‌دهند.

Depression is a debilitating psychiatric disorder characterized by symptoms such as anhedonia (loss of pleasure), anxiety, persistent sadness, and suicidal ideation. In the past few years, the prevalence rate of depression has been continuously rising, representing a significant public health concern. This growing burden is largely attributed to the failure of current pharmacotherapies and the lack of novel and effective therapeutic targets. This review highlights two major neurobiological mechanisms central to the pathophysiology of depression: neuroinflammation and impaired synaptic plasticity. Particular emphasis is placed on the Sonic hedgehog (Shh) signaling pathway as a key regulator of synaptic plasticity, as well as the polarization dynamics of microglia and astrocytes, which are central mechanisms underlying neuroinflammation. Within this framework, we provide a narrative overview of recent preclinical studies that investigate the therapeutic potential of phytochemicals. The studies discussed were selected based on their relevance to the topic rather than a predefined systematic review protocol. These natural compounds have demonstrated the capacity to modulate neuroinflammation, enhance synaptic protein expression, promote neurogenesis, and improve neuronal connectivity. Several phytochemicals have demonstrated considerable potential as adjunctive and supplementary agents in managing symptoms of depression. Collectively, emerging findings suggest that phytochemicals represent a viable approach for developing next-generation antidepressant strategies that target both inflammatory and synaptic dysfunction.