بررسی برون‌تنی (In Vitro) خاصیت محافظت در برابر نور و سمیت نوری عصاره‌های *Punica granatum*، *Crocus sativus* و *Indigofera tinctoria* به عنوان ترکیبات ضدآفتاب طبیعی

استفاده از ضدآفتاب برای محافظت از پوست در برابر اثرات حاد و مزمن پرتوهای فرابنفش (UV) ضروری است. هدف این مطالعه، ارزیابی برون‌تنی (in vitro) خاصیت محافظت در برابر نور، سمیت سلولی و سمیت نوری عصاره‌های گیاهان گلنار فارسی، زعفران و نیل حقیقی بود. عصاره‌های گیاهی به روش خیساندن (maceration) تهیه شدند. نتایج ارزیابی برون‌تنی نشان داد که فاکتور محافظت در برابر آفتاب (SPF) در کرم محافظ حاوی ۱٪ از بخش متانولی عصاره گلنار فارسی، برابر با ۲۶٫۵۳ بود. مقادیر SPF برای کرم‌های سرد (cold cream) حاوی ۴٪ عصاره اتانولی گلبرگ‌های زعفران و برگ‌های نیل حقیقی، به ترتیب ۲۴٫۹۸ و ۲۰٫۷۲ به دست آمد. نتایج به‌وضوح نشان داد که فرمولاسیون‌های کرم در دماهای ۴ و ۲۵ درجه سانتی‌گراد پایدار بودند و در آزمون رهایش، مواد مؤثره از فرمولاسیون آزاد نشدند. بررسی سمیت سلولی و سمیت نوری با استفاده از روش رنگ‌سنجی مبتنی بر MTT روی سلول‌های 3T3 انجام شد. با توجه به اینکه میزان بقای سلول‌های 3T3 در حضور و عدم حضور پرتو فرابنفش نزدیک به ۱۰۰٪ بود، مقدار IC50 محاسبه نشد. نتایج حاکی از آن بود که فرمولاسیون طبیعی به دلیل وجود فلاونوئیدها، قادر به ایجاد SPF مناسب است. علاوه بر این، مواد مؤثره هیچ‌گونه اثر نامطلوب سمیت نوری بر سلول‌های 3T3 نداشتند؛ بنابراین، می‌توان از آن‌ها به عنوان ضدآفتاب مناسب در پژوهش‌های آتی استفاده کرد.

The use of sunscreen is essential to protect the skin from the acute and chronic effects of UV rays. This study was aimed at investigating in vitro evaluation of photo protection, cytotoxicity, and phototoxicity of extracts from Golnar-e-farsi, saffron, and true indigo. The plant extracts were prepared using the maceration method. The in vitro evaluation showed that the sun protection factor (SPF) of the barrier cream containing 1% methanolic fraction of Golnar-e-farsi was 26.53. The SPF values of cold cream containing 4% of ethanolic extract of saffron petals and true indigo leaves were 24.98 and 20.72 respectively. The results obtained clearly indicated that the cream formulations were stable at temperatures of 4°C and 25°C, and that the active ingredients were not released from the formulations in release testing. The cytotoxicity and phototoxicity studies were assessed using the MTT-based colorimetric assay on 3T3 cells. Owing to the survival of 3T3 cells in the presence and absence of UV light, which was close to 100%, IC50 was not calculated. The results indicated that the natural formulation can produce suitable SPF owing to the presence of flavonoids. Moreover, the active ingredients did not have any adverse phototoxic effects on the 3T3 cells. Consequently, they can be used as a suitable sunscreen in future research.