مطالعه امکان تولید آفلاتوکسین B1 در زعفران و محصولات حاصل از آن

زعفران یکی از مهم‌ترین گیاهان دارویی در استان‌های خراسان رضوی و خراسان جنوبی ایران است. گونه‌های آسپرژیلوس می‌توانند بافت‌های زعفران را در طول برداشت، نگهداری و حمل و نقل آلوده کنند. آفلاتوکسین B1 یکی از مهم‌ترین مایکوتوکسین‌های سرطان‌زا است که توسط گونه‌های آسپرژیلوس در بافت‌های زعفران تولید می‌شود. این مطالعه به منظور بررسی تولید آفلاتوکسین B1 در بافت‌های زعفران از مزرعه تا غذا با استفاده از کروماتوگرافی TLC در طول سال ۲۰۱۵ انجام شد. بافت‌های خیس و خشک زعفران و دانه‌های برنج (با و بدون عصاره زعفران) با سوسپانسیون‌های اسپوری آسپرژیلوس فلاووس تلقیح شدند. تولید آفلاتوکسین B1 در بافت‌های تلقیح شده با روش کروماتوگرافی TLC بررسی شد. نتایج نشان داد که برگ‌های خیس و دانه‌های برنج بسیار سریع توسط گونه‌های آسپرژیلوس آلوده شدند. با این حال، این فرآیند در بافت‌های خشک بسیار کند بود. آفلاتوکسین B1 در تمام نمونه‌های آزمایش شده تشخیص داده شد. مقادیر آفلاتوکسین B1 در بافت‌های خیس زعفران و دانه‌های برنج بیشتر از مقادیر یافت شده در بافت‌های خشک و برنج زعفرانی بود. مقدار آفلاتوکسین B1 همبستگی مستقیمی با رطوبت در محیط و بافت‌ها داشت. آلودگی بافت‌ها و تولید آفلاتوکسین B1 با افزایش میزان رطوبت افزایش یافت. نتایج نشان داد که بسته‌بندی زعفران قبل از خشک شدن کامل بافت آن یا نگهداری آن در شرایط با رطوبت بالا می‌تواند خطر آلودگی به گونه‌های آسپرژیلوس و تولید آفلاتوکسین B1 در آن‌ها را افزایش دهد. بر اساس داده‌های ما، زعفران می‌تواند عفونت آسپرژیلوس و تولید آفلاتوکسین B1 را کاهش دهد، اما آن را مهار نمی‌کند. عصاره زعفران عفونت آسپرژیلوس و تولید آفلاتوکسین B1 را در غذاها و غلات کاهش می‌دهد.

Saffron is the most important medicinal plants in the Khorasan Razavi and South Khorasan provinces, Iran. Aspergillus species can infect saffron tissues during harvesting, storage and transportation. Aflatoxin B1 is one of the important carcinogenic mycotoxin which is produced by Aspergillus species in saffron tissues. This study was carried out in order to investigate the production of aflatoxin B1 in saffron tissues from farm to food by TLC chromatography during the year 2015. Wet and dry saffron tissues and rice grains (with and without saffron extract) were inoculated with Aspergillus flavus spore suspensions. Production of Aflatoxin B1 in inoculated tissues was investigated by the TLC chromatography method. The results showed that the wet leaves and rice grains were infected with Aspergillus species very quickly. However, this process was very slow in dry tissues. Aflatoxin B1 was detected in all of the tested samples. The amounts of Aflatoxin B1 in the wet saffron tissues and rice grains were more than those found in dry tissues and saffron rice, respectively. The amount of Aflatoxin B1 had a direct correlation with moisture in the environment and the tissues. The contamination of the tissues and production of AflatoxinB1 were increased with increasing the amount of moisture. The results showed that the packaging of saffron before complete drying of its tissue or storing it in conditions with high humidity can increase the risk of infection with the Aspergillus species and production of Aflatoxin B1 in them. Based on our data, saffron can reduce Aspergillus infection and aflatoxin B1 production but not inhibit it. Saffron extract reduces Aspergillus infection and Aflatoxin B1 production in food and grains.