ارزیابی کمی عصاره گیاه زعفران ( Crocus sativus L) کشت شده در شهرستان مشگین شهر با بکارگیری کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا ( HPLC )

گیاه زعفران با نام علمی ( Crocus sativus L. ) و از خانواده زنبقیان میباشد. کلاله سه شاخه این گیاه بخاطر داشتن متابولیت هایی از گروه کاروتنوئیدها همچون کروسین (مسئول رنگ)، پیکروکروسین (طعم تلخ) و سافرانال (عطر زعفران) مشهور بوده و به جهت داشتن هزینه تولید بالا از جمله گرانترین ادویه جهان به شمار می آید. در تحقیق حاضر به بررسی کمی هر سه متابولیت در عصاره متانولی این گیاه به روش کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا ( HPLC ) پرداخته شد. نمونه های کلاله از مزارع اطراف شهرستان مشگین شهر برداشت شده و پس از قرارگیری در ظروف تیره به آزمایشگاه منتقل شدند، نمونه ها به مدت ۷۲ ساعت در دمای ۲۵ درجه سانتیگراد بطور کامل خشک شده و پس از اندکی خرد شدن، عصاره متانولی به طریق استخراج به روش گرم و با قرار گیری در حمام آب ولرم و در محیط تاریک مکررا طی ۲۴ ساعت با برداشت عصاره و اضافه سازی مجدد حلال تا زمان استخراج کامل عصاره بطور مکرر انجام پذیرفت، پس از جداسازی حلال به روش تبخیر در شرایط خلاء عصاره ها تغلیظ شده و در دستگاه کروماتوگرافی تزریق شدند، نتایج نشان دادند مقدار ماده کروسین، پیکروکروسین و سافرانال در وا حد حجم نمونه به ترتیب ۰/۱ ± ۱۵ / ۰ ، ۰/۱۳ ± ۹ / ۴ و ۰/۲۱ ± ۱ گرم در هر صد گرم از نمونه می باشد. در مقایسه با پژوهش های انجام شده می توان نتیجه گرفت که منطقه مشگین شهر پتانسیل لازم جهت تولید این محصول را دارا می باشد.

The saffron plant, with the scientific name (Crocus sativus L.), belongs to the Iridaceae family. The three-branched stigma of this plant is famous for containing metabolites from the carotenoid group such as crocin (responsible for color), Picrocrocin (bitter taste), and Safranal (saffron aroma). Due to its high production cost, saffron is considered one of the most expensive spices in the world. In the present study, the quantitative analysis of all three metabolites in the methanolic extract of this plant was carried out using High-Performance Liquid Chromatography (HPLC). Stigma samples were collected from farms around Meshgin Shahr County and transferred to the laboratory after being placed in dark containers. The samples were completely dried for 72 hours at 25°C, and after being slightly crushed, methanolic extraction was carried out using a hot extraction method. In a warm water bath and in a dark environment, the extraction was repeated over 24 hours by repeatedly collecting the extract and adding fresh solvent until complete extraction was achieved. After solvent separation by vacuum evaporation, the extracts were concentrated and injected into the chromatography apparatus. The results showed that the amounts of crocin, Picrocrocin, and Safranal per unit volume of the sample were 0.15 ± 0.1, 4.9 ± 0.13, and 1 ± 0.21 grams per 100 grams of the sample, respectively. Compared with previous studies, it can be concluded that the Meshgin Shahr region has the necessary potential for producing this product.