پرچم و کلاله برخی گونه های زعفران وحشی (Crocus sp.) به عنوان منبع غنی آنتی اکسیدان ها

زعفران (Crocus sp.) به طور گسترده ای در صنایع غذایی مورد استفاده قرار می گیرد و به عنوان طعم دهنده و مواد طبیعی رنگ آمیزی استفاده می شود. ارزیابی مقایسه ای فعالیت آنتی اکسیدانی در پرچم و همچنین ترکیب موثره و دارویی کروسین در کلاله و پرچم گونه زعفران زراعی در مقایسه با گونه های بومی وحشی زیبا و خزری جمع آوری شده از استان گیلان، اهداف اصلی این مطالعه بود. نتایج این تحقیق نشان داد که میزان ترکیب موثره کروسین در کلاله گونه زیبا (C. speciosus) و خزری با اختلاف معنی داری بیشتر از گونه زراعی (C. sativus) بود، ولی میزان رنگیزه کروسین در پرچم گونه زراعی (C. sativus) با اختلاف معنی داری بیشتر از گونه زیبا (C. speciosus) و خزری (C. caspius) بود. همچنین نتایج بررسی ها در تحقیق حاضر نشان داد که میزان فنل کل و همچنین میزان فعالیت آنتی اکسیدانی (DPPH) در پرچم گونه زراعی (C. sativus) به صورت معنی داری بیشتر از دو گونه زیبا (C. speciosus) و خزری (C. caspius) بود، ولی میزان فلاونل در دو گونه زیبا (C. speciosus) و خزری (C. caspius) به صورت معنی داری بیشتر از گونه زراعی (C. sativus) بود. با توجه به اینکه تاکنون، پرچم زعفران زراعی به عنوان بخش دور ریز زعفران محسوب می شد، بر اساس نتایج این تحقیق، به علت سطح بالای فعالیت آنتی اکسیدانی و ترکیب دارویی کروسین در پرچم زعفران زراعی و وحشی، علاوه بر کلاله، این بخش زعفران زراعی و وحشی نیز پتانسیل قابل توجهی به عنوان منبع غنی آنتی اکسیدانی، جهت غنی کردن سبد غذایی مردم و استفاده در انواع برنامه های دارویی و غذایی دارد.

Saffron (Crocus sp.), is widely used in the food industry and is used as a flavoring and natural coloring agent. A comparative evaluation of the antioxidant activity in the stamen, as well as the effective and medicinal material of crocin in stigma in the agronomic species of saffron (C. sativus) in comparison with the native wild species of C. specious and C. caspius collected from Guilan province, were the main objectives of this study. The results of this study showed that the medicinal material of crocin in the stigma of C. specious and C. caspius with a significant difference was more than C. sativus, but the amount of crocin in the stamen of C. sativus with a significant difference was more than C. specious and C. caspius. The results of the present study also showed that the amount of total phenol and also the amount of the antioxidant activity (DPPH) in the stamen of C. sativus was significantly higher than the two species of C. specious and C. caspius, but the amount of flavonol in C. specious and C. caspius was significantly higher than C. sativus. Due to the fact that until now, the saffron stamen was considered as unusable part of saffron, according to the results of this study, the high level of antioxidant activity as well as the medicinal composition of crocin in the stamen of saffron, in addition to stigma, in the agronomic and wild species of saffron, this part of saffron has significant potential as a rich source of antioxidants, enriching peoplechr food baskets and in a variety of pharmaceutical and food programs.