مکمل‌سازی رژیم‌های غذایی مصنوعی مبتنی بر دانه ذرت و لوبیا چشم بلبلی با منابع گرده متنوع، بر ویژگی‌های جمعیتی Leucania loreyi (Duponchel …) تأثیر می‌گذارد.

گونه *Leucania loreyi* (Duponchel, 1827) یکی از آفات مهم راسته بال‌پولک‌داران (Lepidoptera) است که به طیف وسیعی از محصولات زراعی در سراسر جهان خسارت وارد می‌کند. تولید انبوه و کارآمد حشرات برای برنامه‌های مدیریت آفات، به دسترسی به جیره‌های غذایی مصنوعی مناسب وابسته است. در این پژوهش، ۱۴ جیره غذایی مصنوعی (D1 تا D14) که پایه آن‌ها بذر ذرت یا لوبیا چشم‌بلبلی (۱۹/۵ گرم) به همراه ترکیبات استاندارد جیره بود و با ۱ گرم گرده گیاهی از منابع مختلف (کلزا، نخل خرما، ذرت، ختمی، زعفران و زنبور عسل) غنی شده بودند، به همراه جیره‌های شاهد مورد ارزیابی قرار گرفتند. ما تأثیر این جیره‌ها را بر ویژگی‌های جمعیت‌شناختی *L. loreyi* بررسی کردیم. جیره‌های حاوی بذر ذرت و گرده ذرت (D3) و همچنین بذر لوبیا چشم‌بلبلی و گرده ذرت (D10) کوتاه‌ترین دوره رشد و نمو (به‌ترتیب ۳۷/۵۳ و ۳۸/۱۰ روز) را ایجاد کردند؛ در حالی که جیره‌های حاوی بذر ذرت و گرده زعفران (D5) و بذر لوبیا چشم‌بلبلی و گرده زعفران (D12) منجر به طولانی‌ترین دوره رشد (به‌ترتیب ۴۵/۸۳ و ۴۵/۵۶ روز) شدند. جیره D3 همچنین کوتاه‌ترین دوره‌های پیش از تخم‌ریزی در حشره بالغ (APOP) و کل دوره پیش از تخم‌ریزی (TROP)، بیشترین طول عمر حشره ماده، و بالاترین میزان باروری و نرخ خالص تولیدمثل (R0) (به‌ترتیب ۸۰۱/۶۹ و ۸۸/۶۹ فرزند) را به همراه داشت. در مقابل، جیره D12 کمترین میزان باروری و R0 (به‌ترتیب ۳۳۹/۷۳ و ۶۸/۱۵ فرزند) را ایجاد کرد. هم‌راستا با این الگوها، جیره D3 بالاترین نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r) و نرخ محدود افزایش جمعیت (λ) را ایجاد نمود، در حالی که جیره‌های D5 و D12 با نرخ‌های پایین‌تری از رشد جمعیت همراه بودند. تحلیل خوشه‌ای نیز جیره D3 را به عنوان مناسب‌ترین فرمولاسیون از نظر ارزش تغذیه‌ای در شرایط آزمایشگاهی ما شناسایی کرد که مؤید پتانسیل کاربرد آن برای پرورش انبوه *L. loreyi* است.

Leucania loreyi (Duponchel, 1827) is a major lepidopteran pest that infests a wide range of crops worldwide. Effective mass production of insects for pest management programs depends on the availability of suitable artificial diets. Here, we evaluated 14 artificial diets (D1–D14) formulated from maize or cowpea seeds (19.5 g) plus standard diet components and supplemented with 1 g of pollen from different sources (rapeseed, date palm, maize, common hollyhock, saffron, and honey bee), along with control diets. We assessed their effects on demographic traits of L. loreyi. The maize seed–maize pollen diet (D3) and the cowpea seed–maize pollen diet (D10) produced the shortest developmental times (37.53 and 38.10 days, respectively), whereas the maize seed–saffron pollen (D5) and cowpea seed–saffron pollen (D12) diets resulted in the longest development (45.83 and 45.56 days, respectively). Diet also D3 yielded the shortest adult and total pre-oviposition periods (APOP and TROP), the greatest female longevity, and the highest fecundity and net reproductive rate (R0) (801.69 and 88.69 offspring, respectively). In contrast, diet D12 produced the lowest fecundity and R0 (339.73 and 68.15 offspring, respectively). Consistent with these patterns, D3 generated the highest intrinsic rate of increase (r) and finite rate of increase (λ), while diets D5 and D12 were associated with lower population growth rates. Cluster analysis further identified D3 as the most nutritionally favorable formulation under our experimental conditions, supporting its potential utility for large-scale L. loreyi rearing.