غذا به مثابه دارو: تلفیق اصل هم‌سانی غذا و دارو در غذاهای با کاربرد پزشکی ویژه، جهت مدیریت هدفمند علائم و حمایت تغذیه‌ای

فرآورده‌های غذایی با اهداف پزشکی ویژه (FSMP) غذاهای تغذیه‌ای تخصصی هستند که به طور ویژه فرآوری و تنظیم می‌شوند تا نیازهای ویژه افراد مبتلا به حالات خاص بیماری به مواد مغذی یا رژیم غذایی را برآورده کنند. هم‌سِتانی غذا و دارو (FMH) برگرفته از نظریه طب گیاهی است و بر موادی تأکید دارد که هم اثرات تغذیه‌ای و هم اثرات درمانی دارند. اگرچه تحقیقات درباره FMH رو به افزایش است، اما ادغام FMH در FSMPها برای مدیریت بیماری به طور کامل بررسی نشده است. این مرور، سیر تحولی مواد دارای هم‌سِتانی غذا و دارو را با ترکیب ادبیات مرتبط منتشرشده از ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ گردآوری می‌کند. تمرکز بر فناوری‌های فرآوری انقلابی جدید برای افزایش فراهمی زیستی، پایداری و شخصی‌سازی است. این مرور از این جهت پیشگام است که مواد خام FSMP را به سمت FMH گسترش می‌دهد و بر ویژگی‌های دوگانه تغذیه‌ای و درمانی آن تأکید می‌کند. FMH با استفاده از هم‌افزایی چند-هدفه، FSMPها را به سمت مکانیسم‌های چند-مسیری سوق می‌دهد و در نتیجه ایمنی و اثربخشی برتری را در مقایسه با درمان‌های سنتی تضمین می‌کند. پیشرفت‌های فناوری در زمینه تحویل و استخراج، چالش‌های کاربردی را برطرف می‌کند، با این حال مقررات جهانی و شخصی‌سازی همچنان موانع قابل توجهی به شمار می‌روند. ادغام FMH-FSMP نشان داده است که غذا و دارو را به هم نزدیک می‌کند و بدین ترتیب از مفهوم «غذا به مثابه دارو» در نظام‌های دارای طنین فرهنگی فراتر می‌رود. این ادغام پتانسیل آزادسازی مدیریت شخصی‌سازی‌شده بیماری را از طریق نوآوری، کارآزمایی و اصلاحات دارد.

Formula foods for special medical purposes (FSMPs) are specialized nutritional foods specially processed and configured to meet the special needs of people with specific disease states for nutrients or diets. Food-medicine homogeneity (FMH) is derived from the theory of Herbal Medicine, emphasizing substances that have both nutritional and therapeutic effects. Although the research on FMH is increasing, the integration of FMH into FSMPs for disease management has not been fully explored. This review synthesizes the evolutionary trajectory of FMH substances, integrating relevant literature published from 2020 to 2025. The focus is on revolutionary new processing technologies to enhance bioavailability, stability, and personalization. This review is pioneering in its expansion of FSMP raw materials to FMH, emphasizing its dual nutritional and therapeutic attributes. FMH employs multi-target synergy to transition FSMPs to multi-pathway mechanisms, thereby ensuring superior safety and efficacy in comparison to traditional therapies. Technological advances in delivery and extraction address application challenges, yet global regulations and personalization remain significant obstacles. FMH-FSMP integration has been shown to converge food and medicine, thereby transcending the concept of “food as medicine” within culturally resonant systems. This integration has the potential to unlock personalized disease management via innovation, trials, and reforms.