شواهد جامع (Umbrella Evidence) موجود درباره مواد مغذی-دارویی (Nutraceuticals) و طب گیاهی برای افسردگی در بزرگسالان: یک مرور دامنه‌ای (Scoping Review)

پیشینه: افسردگی همچنان یک بار عمده سلامت جهانی است و داروهای ضد افسردگی مرسوم، اگرچه مؤثر هستند، اما به دلیل عوارض جانبی و علائم ترک، محدود هستند.

هدف: ترسیم شواهد در سطح چتر در مورد مداخلات تک عاملی تغذیه‌ای و گیاهی برای افسردگی بالینی تشخیص داده شده در بزرگسالان.

روش‌ها: این بررسی دامنه‌دار، از موارد گزارش ترجیحی برای بررسی‌های سیستماتیک و متاآنالیزها برای بررسی‌های دامنه‌دار و راهنمایی موسسه جوآنا بریگز پیروی کرد. PubMed، PsycINFO، Scopus و کتابخانه Cochrane (2015-2025) برای بررسی‌های چتری که تغذیه‌ای خوراکی یا داروهای گیاهی را برای افسردگی ارزیابی می‌کنند، جستجو شدند.

نتایج: نه بررسی چتری معیارهای ورود را داشتند و اسیدهای چرب امگا 3، ویتامین D، پروبیوتیک‌ها، زعفران، مخمر سنت جان، روی و فولات را پوشش می‌دادند. بررسی‌های چتری به طور کلی مزایای بالقوه ضد افسردگی و پروفایل‌های ایمنی قابل قبول را برای چندین مداخله گزارش کردند، اگرچه همپوشانی و ناهمگونی کارآزمایی‌ها، قطعیت را محدود می‌کرد.

نتیجه‌گیری: شواهد نشان دهنده اثربخشی امیدوارکننده اما متناقض در چندین عامل تغذیه‌ای و گیاهی است. گزارش‌دهی استاندارد، در نظر گرفتن وضعیت اولیه مواد مغذی و ارزیابی اقتصادی برای روشن شدن نقش آنها در مراقبت از افسردگی مورد نیاز است.

Background: Depression remains a major global health burden, and conventional antidepressants, although effective, are limited by side effects and withdrawal symptoms.

Aim: To map umbrella-level evidence on single-agent nutraceutical and herbal interventions for clinically diagnosed depression in adults.

Methods: This scoping review followed the Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses extension for Scoping Reviews and Joanna Briggs Institute guidance. PubMed, PsycINFO, Scopus, and Cochrane Library were searched (2015-2025) for umbrella reviews assessing oral nutraceuticals or herbal medicines for depression.

Results: Nine umbrella reviews met inclusion criteria, covering omega-3 fatty acids, vitamin D, probiotics, saffron, St John’s wort, zinc, and folate. Umbrella reviews generally reported potential antidepressant benefits and acceptable safety profiles for several interventions, although trial overlap and heterogeneity limited certainty.

Conclusions: Evidence indicates promising but inconsistent efficacy across several nutraceutical and herbal agents. Standardized reporting, consideration of baseline nutrient status, and economic evaluation are needed to clarify their role in depression care.