زعفران و تنظیم ایمنی: تأثیر بر نشانگرهای التهابی و بیان ژن در آرتریت روماتوئید

زمینه: آرتریت روماتوئید (RA) یک اختلال خودایمنی مزمن است که با التهاب مداوم مفاصل و آسیب پیشرونده مشخص می‌شود و عمدتاً توسط سیتوکاین‌های پیش‌التهابی واسطه‌گری می‌شود. زعفران (Crocus sativus)، یک گیاه دارویی غنی از ترکیبات زیست‌فعال، در مطالعات پیش‌بالینی خواص ضد التهابی و تعدیل‌کنندگی ایمنی نشان داده است. این کارآزمایی با هدف ارزیابی اثرات مکمل‌زعفران بر نشانگرهای التهابی و بیان ژن‌های مرتبط با ایمنی در بیماران مبتلا به RA فعال طراحی شد. روش‌ها: در این کارآزمایی تصادفی‌سازی شده، دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما، 72 بیمار بالغ 18 تا 65 ساله با RA فعال به دو گروه دریافت کننده پودر زعفران (100 میلی‌گرم در روز) (36 نفر) یا دارونمای مشابه (36 نفر) به مدت 12 هفته تقسیم شدند. ارزیابی‌های بالینی، اندازه‌گیری سیتوکاین‌ها (IL-17, IL-4) و تجزیه و تحلیل کمی بیان ژن (FoxP3, RORyt, NF-κB, T-bet) در ابتدا و پس از مداخله انجام شد. نتایج: مکمل‌زعفران در مقایسه با دارونما به طور معنی‌داری نمرات ارزیابی کلی بیمار (PGA) (0/001>p) و سطوح IL-17 (0/002=p) را کاهش داد، در حالی که سطوح IL-4 بدون تغییر باقی ماند (0/610=p). تجزیه و تحلیل بیان ژن افزایش معنی‌دار FoxP3 و کاهش معنی‌دار RORyt, NF-kB و T-bet را در گروه زعفران نشان داد (0/05>p). نتیجه‌گیری: مکمل‌زعفران ممکن است با تعدیل مسیرهای التهابی کلیدی و تقویت پاسخ‌های ایمنی تنظیمی، فواید درمانی در RA داشته باشد. این یافته‌ها از پتانسیل زعفران به عنوان یک رویکرد مکمل در مدیریت RA حمایت می‌کند. مطالعات بیشتر برای اعتبارسنجی این نتایج و روشن‌سازی مکانیسم‌های زیربنایی warranted است.

Background: Rheumatoid arthritis (RA) is a chronic autoimmune disorder characterized by persistent joint inflammation and progressive damage, largely mediated by pro-inflammatory cytokines. Saffron (*Crocus sativus*), a medicinal plant rich in bioactive compounds, has shown anti-inflammatory and immunomodulatory properties in preclinical studies. This trial aimed to evaluate the effects of saffron supplementation on inflammatory markers and immune-related gene expression in patients with active RA. Methods: In this randomized, double-blind, placebo-controlled trial, 72 adult patients aged 18–65 years with active RA were assigned to receive either 100 mg/day of saffron powder (n = 36) or a matched placebo (n = 36) for 12 weeks. Clinical assessments, cytokine measurements (IL-17, IL-4), and quantitative gene expression analyses (FoxP3, RORyt, NF-κB, T-bet) were conducted at baseline and post-intervention. Results: Saffron supplementation significantly reduced Patient Global Assessment (PGA) scores (p < 0.001) and IL-17 levels (p = 0.002) compared to placebo, while IL-4 levels remained unchanged (p = 0.610). Gene expression analysis revealed a significant upregulation of FoxP3 and downregulation of RORyt, NF-kB, and T-bet in the saffron group (p < 0.05). Conclusion: Saffron supplementation may offer therapeutic benefits in RA by modulating key inflammatory pathways and enhancing regulatory immune responses. These findings support the potential of saffron as a complementary approach in RA management. Further studies are warranted to validate these results and elucidate underlying mechanisms.