ردیابی و بررسی مولکولی ویروس موزاییک شدید زنبق (ISMV ) در مزارع زعفران استان خراسان جنوبی و رضوی

زعفران با نام علمی (.L sativus Crocus )متعلق به خانواده زنبقیان (Iridaceae )یکی ازمحصوالت اقتصادی و استراتژیک کشور می باشد، اخیراً بیماریهای ویروسی متعددی از آن گزارش شده است. ویروس موزائیک شدید زنبق (virus mosaic severe Iris ) روی گیاهان زینتی ایران در سال های اخیر گزارش شده اما تا کنون گزارشی از وقوع آن روی زعفران نبوده است. جهت شناسایی ویروس موزاییک شدید زنبق روی این گیاه طی آبان و آذر ماه سال 1398 ،130 نمونهی دارای علائم زردی، کوتولگی، موزاییک، پیچیدگی برگی از مزارع زعفران استان های خراسان جنوبی و رضوی گزارش گردید. نمونه های مشکوک ابتدا با آزمون زنجیره ای پلیمراز و آغازگر اختصاصی ژن پروتئین پوششی ویروس موزاییک شدید زنبق، آزمایش و نهایتا منجر به تکثیر قطعه ای به طول 917جفت باز در 5 نمونه آلوده به ISMV گردید. نمونه ها جهت بررسی های تکمیلی و تعیین توالی به شرکت ماکروژن کره ارسال شد. بررسی های تبارزایی بر مبنای توالی ژن پروتئین پوششی ویروس با نرم افزارهای مرتبط به منظور تعیین جایگاه ویروس، انجام گردید. پنج جدایه شناسایی شده از ویروس موزاییک شدید زنبق و سایر جدایه های موجود در بانک ژن در دو گروه تبارزایی و نزدیک به جدایه های چین قرار گرفتند. بررسی ها در این تحقیق نشان داد که گروه ها و زیرگروه های تبارزایی، بر مبنای تفاوت در منطقه جغرافیایی تا حدودی از یکدیگر تفکیک و در زیر گروه های جداگانه ای قرار گرفتند. بررسی های نوترکیبی در رابطه با این ویروس بیانگر این است که در هیچ کدام از جدایه های گزارش شده، نوترکیبی محتمل نیست. این تحقیق اولین گزارش از وقوع این ویروس و اولین بررسی مولکولی و تبارزایی جدایه های ویروس مذکور در مزارع زعفران خراسان جنوبی و رضوی است

Saffron (Crocus sativus) is related to Iridaceae family and is one of the most important products in Iran. Recently, different viral diseases were detected on it. Iris severe mosaic virus is detected on some ornamental plants in Iran but has not been reported on saffron. In order to detect this virus, we collected 130 samples with yellowing, stunning, mosaic symptoms on saffron leaves and they were tested by PCR and specific primers. Finally fragments with 917 bp were amplified in 5 samples. Samples were cloned or more investigations in Macrogene company of Korea. Investigation of phylogeny according to coat protein showed that 5 Iranian isolates were separated in two groups near to Chinese isolates. Investigation in this survey showed that different groups were separated according their geographical distribution. Recombinant investigation showed that in none of Iranian isolates there is no recombination. This research is the first report of this virus and first molecular and phylogeny investigation in saffron fields of South and Razavi Khorasan.