راناسانگپی و کروسین-1، که جزء تشکیل‌دهنده آن است، رفتارهای شبه اوتیسم ناشی از اسید والپروئیک را همراه با کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب عصبی بهبود می‌بخشند.

اختلال طیف اوتیسم (ASD) یک بیماری عصبی-رشدی است که با اختلال در تعامل اجتماعی و رفتارهای تکراری مشخص می‌شود و شواهد فزاینده‌ای حاکی از اختلال در تنظیم ایمنی، استرس اکسیداتیو و تغییر در تنظیم رونویسی است. این مطالعه اثرات دارویی Rannasangpei (RNSP)، یک فرمولاسیون کلاسیک تبتی، و ماده مؤثر آن، کروسین-1، را در یک مدل موشی ASD القا شده توسط والپروئیک اسید (VPA) بررسی کرد. آزمایش‌های رفتاری نشان داد که RNSP و کروسین-1 به طور قابل توجهی رفتارهای تکراری ناشی از VPA را کاهش داده و تعامل اجتماعی را بهبود می‌بخشند. تجزیه و تحلیل‌های بیوشیمیایی نشان داد که این اثرات با بازیابی تعادل ردوکس مرتبط هستند که با افزایش فعالیت‌های کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز و کاهش سطح مالون دی آلدئید، همراه با بهبود نسبت GSH/GSSG مشخص می‌شود. هر دو درمان همچنین التهاب عصبی را کاهش دادند، همانطور که با کاهش بیان IL-6، IL-17A، TNF-α و Lepr، همراه با بازیابی IL-10 در قشر جلوی مغز و مخچه نشان داده شده است. پروفایل‌بندی ترانسکریپتومیک بیشتر نشان داد که RNSP و کروسین-1 با سازماندهی مجدد رونویسی گسترده در قشر پیش‌پیشانی (PFC) و مخچه مرتبط هستند. در PFC، این تغییرات شامل مسیرهایی مرتبط با چسبندگی سلول به سلول، مورفوژنز و سیگنالینگ MAPK است. در مخچه، الگوی غنی‌سازی غالب بر فرآیندهای مربوط به انتقال غشا و اسکلت سلولی، با غنی‌سازی بیشتر مسیرهای پاسخ به استرس اکسیداتیو متمرکز بود. ادغام تجزیه و تحلیل مسیر و تغییرات ژنی نماینده، تغییرات خاص ناحیه‌ای اما از نظر عملکردی مرتبط را در برنامه‌های مرتبط با انتقال درون سلولی، ساختار عصبی و عملکرد سیناپسی نشان داد. ارزیابی ایمنی بیشتر نشان داد که نه RNSP و نه کروسین-1 تحت شرایط آزمایشی فعلی، سمیت سیستمیک آشکاری ایجاد نکردند، همانطور که با هیچ ناهنجاری مرتبط با درمان در پارامترهای بیوشیمیایی سرم و ویژگی‌های بافت‌شناسی اندام‌های اصلی محیطی نشان داده نشده است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که RNSP و کروسین-1 با تغییرات در استرس اکسیداتیو، التهاب عصبی و تنظیم رونویسی در مناطق مختلف مغز مرتبط بوده‌اند و از اهمیت درمانی بالقوه آنها در ASD پشتیبانی می‌کنند.

Autism spectrum disorder (ASD) is a neurodevelopmental condition characterized by impaired social interaction and repetitive behaviors, with increasing evidence implicating immune dysregulation, oxidative stress, and altered transcriptional regulation. This study investigated the pharmacological effects of Rannasangpei (RNSP), a classical Tibetan formulation, and its active constituent crocin-1 in a valproic acid (VPA)-induced mouse model of ASD. Behavioral tests demonstrated that RNSP and crocin-1 markedly reduced VPA-induced repetitive behaviors and improved social interaction. Biochemical analyses revealed that these effects were associated with restoration of redox balance, characterized by increased activities of catalase and superoxide dismutase and decreased levels of malondialdehyde, together with improvement of the GSH/GSSG ratio. Both treatments also attenuated neuroinflammation, as indicated by reduced expression of IL-6, IL-17A, TNF-α, and Lepr, together with recovery of IL-10 in the prefrontal cortex and cerebellum. Transcriptomic profiling further revealed that RNSP and crocin-1 were associated with widespread transcriptional reorganization in the prefrontal cortex (PFC) and cerebellum. In the PFC, these changes involved pathways related to cell-cell adhesion, morphogenesis, and MAPK signaling. In the cerebellum, the dominant enrichment pattern centered on membrane trafficking and cytoskeleton-related processes, with additional enrichment of oxidative stress response pathways. Integration of pathway analysis and representative gene changes indicated region-specific but functionally related alterations in programs linked to intracellular transport, neuronal structure, and synaptic function. Safety evaluation further showed that neither RNSP nor crocin-1 produced obvious systemic toxicity under the present experimental conditions, as indicated by no consistent treatment-related abnormalities in serum biochemical parameters and histological features of major peripheral organs. These findings indicate that RNSP and crocin-1 were associated with changes in oxidative stress, neuroinflammation, and transcriptional regulation across multiple brain regions, supporting their potential therapeutic relevance in ASD.