خواص محافظ قلبی-عروقی زعفران و کاربردهای دارویی بالقوه آن: ارزیابی انتقادی ادبیات

زعفران، کلاله خشک گیاه Crocus sativus L.، در پزشکی سنتی به دلیل خواص درمانی و درمان انواع شرایط پاتولوژیک استفاده می‌شود. مرور ادبیات حاضر با هدف خلاصه کردن و ارزیابی داده‌های پیش‌بالینی و بالینی در مورد اثرات حفاظتی و مکانیسم‌های زعفران و اجزای اصلی آن (کروسین، کروستین، سافرنول) بر عوامل و بیماری‌های قلبی‌عروقی انجام شد.

مطالعات متعددی در محیط آزمایشگاه و روی حیوانات انجام گرفته که آثار آنتی‌اکسیدانی، ضد چربی خون، ضد دیابت و ضد التهابی زعفران و ترکیبات آن را نشان می‌دهد. به‌ویژه، شواهدی از کاهش مستقیم آترواسکلروز و تثبیت آن در مدل‌های حیوانی مستعد آترواسکلروز وجود دارد. با این حال، مطالعات بالینی کنونی اثرات زعفران و ترکیبات آن بر عوامل خطر قلبی‌عروقی را عمدتاً ضعیف نشان داده‌اند.(الف) کاهش نسبتاً جزئی قند خون ناشتا، بدون کاهش معنی‌دار HbA1c در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، (ب) اثرات ضدچربی خون متوسط/بحث‌برانگیز، (ج) اثر فشارخون ناچیز، و (د) تغییرات ناسازگار در پارامترهای سندرم متابولیک.

در طراحی آزمایش‌های بالینی معایب مهمی وجود دارد، از جمله نبود آزمایش‌های فارماکوکینتیک/فارماکودینامیک، تنوع زیاد دوزها و ویژگی‌های گروه‌های آزمایشی، تعداد کم بیماران، و مدت زمان کوتاه. بنابراین، آزمایش‌های بالینی بزرگ، با طراحی مناسب و کیفیت بالا، که بر شرایط خاص متمرکز باشند، برای ارزیابی فعالیت‌های بیولوژیکی/دارویی و تعیین قطعیت اثربخشی بالینی زعفران و کاربردهای درمانی احتمالی آن در بیماری‌های قلبی-عروقی لازم است.

“Saffron, the dried stigma of Crocus sativus L., is used in traditional medicine for its healing properties and the treatment of various pathological conditions. The present literature review aimed to summarize and evaluate the preclinical and clinical data
regarding the protective effects and mechanisms of saffron and its main components (crocin, crocetin, safranal) on cardiovascular risk factors and diseases. Many in vitro and animal studies have been conducted implicating antioxidant, hypolipidemic, anti diabetic, and antiinflammatory impact of saffron and its constituents. Notably, there is evidence of direct atherosclerosis regression and stabilization in valid atherosclerosis-prone animal models. However, current clinical trials have shown mostly weak effects of saffron and its

constituents on cardiovascular risk factors:
(a) Modest lowering of fasting blood glucose, without significant reduction of HbA1cin type 2 diabetic patients,

(b) moderate/controversial hypolipidemic effects,

(c) negligible hypotensive effect, and (d) inconsistent modification of metabolic syn drome parameters. There are important drawbacks in clinical trial design, including the absence of pharmacokinetic/pharmacodynamic tests, the wide variance of doses
and cohorts’ characteristics, the small number of patients, the short duration. Therefore, large, properly designed, high-quality clinical trials, focusing on specific condi tions are required to evaluate the biological/pharmacological activities and firmly establish the clinical efficacy of saffron and its possible therapeutic uses in cardiovascular diseases.”