بررسی تاثیر نرخ ارز حقیقی بر صادرات زعفران ایران با استفاده از مدل خود رگرسیون با وقفه توزیعی

زعفران جزء مهم ترین کالای صادراتی ایران است که سهم زیادی در ارزآوری و ایجاد ارزش افزوده بخش کشاورزی دارد. با توجه به اهمیت زعفران در صادرات غیرنفتی ایران و تاثیر نرخ ارز روی صادرات محصولات کشاورزی ایران، این مطالعه به بررسی تاثیر نرخ ارز واقعی بر صادرات زعفران ایران می پردازد. با تصریح مدل مناسب از روش اقتصادسنجی از الگوی ARDL استفاده می شود تا اثرات کوتاه مدت و بلندمدت تغییرات نرخ ارز واقعی بر صادرات زعفران ایران طی دوره ۱۳۹۸-۱۳۸۰ بررسی شود. نتایج نشان داد که متغیرهای نرخ ارز واقعی و تولید داخلی و درجه باز بودن تجاری تاثیر مثبت و متغیرهای قیمت نسبی و صادرات کشور رقیب تاثیر منفی بر صادرات زعفران ایران دارند. با توجه به نتایج به دست آمده سیاست های کنترل و تثبیت نرخ ارز همچنین تغییر شرکای تجاری و سیاست های توسعه بازاریابی و بازار رسانی جهت افزایش صادرات زعفران ایران و ارتقاء جایگاه ایران در بازارهای جهانی توصیه می شود.

Saffron is one of the most important export commodities of Iran, playing a significant role in earning foreign exchange and creating added value in the agricultural sector. Given the importance of saffron in Iran’s non-oil exports and the impact of exchange rates on the export of Iranian agricultural products, this study examines the effect of the real exchange rate on Iran’s saffron exports. By specifying an appropriate model using econometric methods, the ARDL model is employed to investigate the short-term and long-term effects of changes in the real exchange rate on Iran’s saffron exports during the period 2001-2019. The results showed that the variables of real exchange rate, domestic production, and trade openness have a positive effect, while relative prices and exports of competing countries have a negative effect on Iran’s saffron exports. Based on the obtained results, policies for controlling and stabilizing the exchange rate, as well as changing trade partners and implementing marketing development strategies, are recommended to increase Iran’s saffron exports and enhance Iran’s position in global markets.