استفاده از الیسیتورها در افزایش متابولیت های ثانویه زعفران (Crocus sativus L.)

گیاهان دارویی گروه بزرگ و متنوعی از ترکیبات آلی به نام متابولیت‌های ثانویه را تولید می‌کنند که توسط انسان به عنوان ترکیب دارویی استفاده می‌شوند. با توجه به اینکه بخش اعظم بازار گیاهان دارویی دنیا به تولید و عرضه متابولیت‌های ثانویه مربوط می‌شود، لذا متابولیت‌های ثانویه گیاهی از ارزش اقتصادی و همچنین ارزش افزوده بسیار برخوردار هستند و سنتز شیمیایی این متابولیت‌ها معمولاً پیچیده و پرهزینه می‌باشد. استفاده از الیسیتورهای زیستی یکی از راهکارهای مهم جهت القای متابولیت‌های ثانویه در زعفران (کروسین، پیکروکروسین و سافرانال) می‌باشد.

در این تحقیق به افزایش متابولیت‌های ثانویه زعفران با استفاده از الیسیتورها پرداخته شده است. از مهم‌ترین الیسیتورها در افزایش متابولیت‌های ثانویه می‌توان به عوامل تنش‌زا در محدوده کم‌تنش مانند پلی‌اتیلن گلیکول، نمک فلزات سنگین، نمک طعام، اشعه ماورا بنفش و تنش‌های زیستی مانند حشرات، بیماری‌ها و علف‌های هرز اشاره کرد. همچنین محرک‌های زیستی مانند اسیدهای آمینه، ورمی‌کمپوست، هیومیک اسید و کودهای زیستی گروه دیگری از الیسیتورهای موثر در افزایش متابولیت‌های ثانویه زعفران هستند. گروه دیگر الیسیتورها، هورمون‌های گیاهی می‌باشند. مصرف برگی، خاکی و استفاده از مواد مذکور به شکل پیش‌تیمار برای زعفران در افزایش متابولیت‌های ثانویه موثر است.

Medicinal plants produce a large and diverse group of organic compounds known as secondary metabolites, which are used by humans as pharmaceutical compounds. Given that a significant portion of the global medicinal plant market pertains to the production and supply of secondary metabolites, these plant compounds hold substantial economic value and added worth, while their chemical synthesis is typically complex and costly.

The use of biotic elicitors is one of the key strategies for inducing secondary metabolites in saffron (crocin, picrocrocin, and safranal). This study focuses on enhancing saffron secondary metabolites using elicitors. Among the most important elicitors for increasing secondary metabolites are low-level stress factors such as polyethylene glycol, heavy metal salts, table salt, ultraviolet radiation, and biotic stresses like insects, diseases, and weeds.

Additionally, biotic stimulants such as amino acids, vermicompost, humic acid, and biofertilizers are another group of effective elicitors in boosting saffron secondary metabolites. Another group of elicitors includes plant hormones. Foliar and soil applications, as well as the use of these substances as pre-treatments for saffron, are effective in increasing secondary metabolites.