ارزیابی اثر کاربرد مواد افزودنی بر کارایی علف‌کش هالوکسی‌فوب آر متیل بر علف‌های هرز باریک‌برگ مزرعه زعفران (Crocus sativus L.)

به منظور بررسی اثر کاربرد مواد افزودنی بر کارایی علف‌کش هالوکسی فوب آر متیل بر علف‌های هرز باریک برگ مزرعه زعفران، پژوهش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه چهارساله زعفران در منطقه سرایان در سال ۱۴۰۱ اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل غلظت علف‌کش در چهار سطح شامل صفر، ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ درصد دز توصیه شده و ماده افزودنی در سه سطح بدون ماده افزودنی، روغن سیتوگیت و روغن ذرت (۰/۵ درصد حجمی) بود. بر اساس نتایج تجزیه واریانس، اثر غلظت علف‌کش و مواد افزودنی بر درصد کاهش تراکم جو موشی، یوالف وحشی، علف پشمکی، خونی واش و مجموع آن‌ها معنی‌دار بود. کاربرد روغن سیتوگیت منجر به کاهش بیشتر تراکم علف‌های هرز نسبت به تیمار بدون کاربرد مواد افزودنی گردید. نتایج تجزیه واریانس اثر معنی‌دار غلظت علف‌کش و ماده افزودنی بر درصد کاهش وزن خشک علف‌های هرز را نشان داد. نتایج نشان داد که در علف‌های هرز جو موشی، یوالف وحشی، علف پشمکی، خونی واش و مجموع علف‌های هرز باریک برگ، افزودن روغن ذرت به ترتیب ۴۶/۲، ۳۸/۷، ۴۴/۳، ۳۱/۴ و ۲۳/۷ درصد و سیتوگیت به ترتیب ۵۸/۴، ۱/۶۱، ۵/۶۲، ۰/۵۵ و ۷/۴۷ درصد وزن خشک را در غلظت توصیه شده و در مقایسه با عدم کاربرد مواد افزودنی کاهش دادند. درنهایت نتایج این مطالعه نشان داد که کاربرد علف‌کش هالوکسی فوب آر متیل به همراه ماده افزودنی سیتوگیت می‌تواند منجر به افزایش کارایی کنترلی علف‌های هرز باریک برگ شود.

Introduction: Saffron (Crocus sativus L.) is recognized as an important medicinal and commercial plant in Iran, particularly in arid and semi-arid areas. Weeds are recognized as a significant limiting factor in saffron production. Saffron suffers in its ability to compete with weeds for light, water, and nutrients due to its restricted vegetative development. Grass weeds are among the most significant and troublesome weeds affecting saffron. Significant and troublesome grass weeds in saffron fields comprise Hordeum murinum, Bromus tectorum, Hordeum spontaneum, Aegilops geniculata, and Lolium rigidum. The predominant technique for managing weeds in saffron fields is hand weeding, employed alongside other ways, including chemical approaches, due to its labor intensity, cost, and time requirements. Herbicide efficacy can be improved economically and effectively with adjuvants. Consequently, the application of adjuvants is suggested to improve the performance of herbicides that block acetyl-CoA carboxylase. Although a few studies have examined the efficacy of herbicides with additives in saffron cultivation, this study specifically investigates the effects of adjuvants combined with the herbicide haloxyfop R-methyl on grass weed density and biomass in a four-year-old field. Materials and Methods: The research employed a factorial design based on a randomized complete block design with three replications in a four-year-old saffron field. Cultivation occurred in a 20 × 20 centimeter mound with a density of 4 corms per mound (equating to 100 corms per square meter). The first factor was haloxyfop R-methyl concentration at 0%, 50% (0.5 L or 54 g ai ha⁻¹), 75% (0.75 L or 81 g ai ha⁻¹), and 100% (1 L or 108 g ai ha⁻¹) of the recommended dosage (108 g ha⁻¹). The secondary factor was no additive, cigarette oil (citogate), and corn oil (0.5% v/v). Applications were conducted using a rechargeable sprayer calibrated with a uniform air nozzle (8002) at a pressure of 2 bars during the four-leaf stage of grass weeds. Four weeks post-treatment, the quantity of grass weeds, including little seed canary grass (Phalaris minor), wild oat (Avena fatua), mouse barley (Hordeum murinum), and cheatgrass (Bromus tectorum), was enumerated by species, and their dry weight was assessed following a 48 h exposure in an oven at 75°C. The statistical analysis of the data was conducted using SAS 9.4 software. Results and Discussion: The analysis of variance results demonstrated the significant effect of the concentration of the herbicide haloxyfop R-methyl and adjuvant on the percentage reduction in the density of grass weeds. The application of citogate resulted in a 60.6% reduction in ryegrass density, 64.4% in wild oats, 60.4% in cheatgrass, and 76.5% in little seed canary grass, compared to the treatment without the adjuvant. The analysis of variance revealed that the basic impacts of herbicide concentration and adjuvant significantly influenced the percentage of dry weight decrease in all weeds. The use of corn oil resulted in a reduction of the dry weight of mouse barley, wild oats, cheatgrass, little seed canary grass, and all grass weeds by 46.2%, 38.7%, 44.3%, 31.4%, and 23.7%, respectively, while citogate reduced the dry weight by 58.4%, 1.61%, 5.62%, 0.55%, and 7.47%, respectively. Conclusion: The findings of this study indicate that the application of the herbicide haloxyfop R-methyl in conjunction with the adjuvant citogate enhances the efficacy of grass weed control.