اثر حلال اتانول-آب بر استخراج کروسین به روش فراصوت از زعفران

زعفران يکی از گياهان داروئی مهم است كه در قسمت های مختلف كشور و به ويژه در استان های خراسان رضوی و جنوبی كشت شده و بواسطه قيمت آن يکی از اقلام مهم صادراتی ايران به شمار می رود. عصاره اين گياه به دليل غنی بودن تركيبات مختلف فيتوشيميايی دارای خواص آنتی اكسيدانی بوده و به عنوان دارو در طب سنتی و نوين مورد استفاده قرار می گيرد. كروسين يکی كاروتنوئيدهای طبيعی موجود در زعفران است كه اخيرا در فرمولاسيون داروهای ضد افسردگی استفاده شده است. با توجه به اهميت مواد موثره موجود در عصاره زعفران و به خصوص كروسين، در اين مقاله يک رو مناسب و كاربردی استخراج با حلال برای استخراج كروسين از زعفران مورد مطالعه قرارگرفته است. برای اين منظور در نسبت های مختلف حجمی از حلال های آب-اتانول شامل 644-4 ،79-29 ،94-94 ،29-79 و 4-644 استتخراج مواد موثره و كروسين با استفاده ار امواج فراصوت با فركانس 52 كيلو هرتز و در دمای محيط انجام شد. از رو اسپکتروفتومتری فرابنفش مرئی در طول موج 009 نانومتر برای اندازه گيری جذب كروسين و از رو آماری حداقل مربعات و به كمک منحنی تنظيم برای محاسبه غلظت كروسين در نمونه های استخراج شده استفاده شد. با توجه به نتايج به دست آمده برای نسبتهای مختلف حلال آب و اتانول و همينطور پايداری اين محلول ها پز از زمان سه روز، آب و اتانول با نسبت حجمی 94:94 به عنوان حلال بهينه برای استخراج مواد موثره و كروسين از زعفران انتخاب شد.

Saffron (Crocus sativus L.) is an important medicinal plant cultivated in different parts of Iran especially Razavi and South Khorasan provinces and because of its high price considered as one of the important Iranian products for export. Saffron extract is a rich source of phyto-chemicals with antioxidant properties and used in traditional and modern medicine. Crocin is one of the natural carotenoid in saffron extract which recently has been used in pharmaceutical formulations for treatment of depression. In regard to significance of phyto-chemicals and bioactive compounds in saffron extract and specially crocin, in this study, a convenient and practical solvent extraction method has been evaluated for extraction of crocin and bioactive compounds from saffron. For this purpose, at different ethanol-water volume ratios 0-100, 25-75, 50-50, 75-25 and 100-0, the ultrasonic extraction of bioactive compounds and crocin has been achieved. UV-Vis spectra at max of 445 nm was used for absorbance measurements and least square curve fitting applied for determination of crocin concentrations in extracted samples. The results obtained at different ethanol-water volume ratios and the stability of the solutions was studied after three days. Ethanol water with composition of 50:50 (v/v) was selected as the optimum ratio for the extraction of crocin from saffron.