اثرات بازدارنده کروسین و کروسِتین بر تجمع و چسبندگی پلاکت‌ها در داوطلبان سالم

گیاهان دارویی به دلیل ترکیبات زیست‌فعال (بیواکتیو) خود، پتانسیل پیشگیری از بیماری‌های قلبی-عروقی را نشان داده‌اند. مطالعه حاضر اثرات بازدارندگی کروسین و کروسیتین مشتق‌شده از زعفران را بر تجمع پلاکتی ناشی از آگونیست‌های مختلف و همچنین تأثیر آن‌ها بر چسبندگی پلاکتی ارزیابی کرد. این مطالعه آزمایشگاهی تجربی شامل ۱۰ فرد سالم بود. هموستاز با استفاده از آزمون‌های زمان پروترومبین (PT) و زمان ترومبوپلاستین نسبی (PTT) ارزیابی شد، در حالی که آنالیز شمارش کامل خون (CBC) با استفاده از دستگاه هماتولوژی آنالایزر Sysmex انجام گرفت. تجمع پلاکتی در حضور کروسین و کروسیتین با استفاده از دستگاه تجمع‌سنج دو کاناله Chronolog و با به‌کارگیری آگونیست‌هایی شامل کلاژن، ADP، اپی‌نفرین و کلسیم یونوفور A23187 بررسی شد. چسبندگی پلاکتی نیز با استفاده از روش بلاویت (Bellavite) و الایزا (ELISA) ارزیابی گردید. تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS نسخه ۲۴ و GraphPad Prism نسخه ۸ انجام شد. مقدار p کمتر از ۰/۰۵ نشان‌دهنده معناداری آماری بود. میانگین سنی شرکت‌کنندگان ۲۷/۳ ± ۳/۴ سال بود. شاخص‌های PT، PTT و CBC در محدوده‌های طبیعی قرار داشتند. هر دو ترکیب کروسین و کروسیتین به‌طور معناداری تجمع پلاکتی را به شکلی وابسته به دوز، در مقایسه با گروه درمان‌نشده مهار کردند (p < 0/001). چسبندگی پلاکتی نیز در غلظت‌های بالاتر کروسین و کروسیتین (۱۰۰ و ۲۰۰ میکروگرم در میلی‌لیتر) در مقایسه با گروه کنترل، به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافت (p < 0/01). کروسین و کروسیتین، به عنوان ترکیبات کلیدی زیست‌فعال در زعفران، اثرات ضدپلاکتی قدرتمندی را از طریق مهار تجمع و چسبندگی پلاکتی نشان دادند. این یافته‌ها حاکی از آن است که این ترکیبات می‌توانند از اختلالات ترومبوتیک پیشگیری کرده و به‌طور بالقوه آن‌ها را درمان کنند.

Medicinal plants have shown potential in preventing cardiovascular diseases due to their bioactive compounds. This study evaluated the inhibitory effects of saffron-derived crocin and crocetin on platelet aggregation induced by various agonists and also their impact on platelet adhesion. This experimental laboratory study included 10 healthy individuals. Hemostasis was assessed using prothrombin time (PT) and partial thromboplastin time (PTT) tests, while complete blood count (CBC) analysis was performed with a Sysmex hematology analyzer. Platelet aggregation was evaluated in the presence of crocin and crocetin using a Chronolog dual-channel aggregometer with agonists including collagen, ADP, epinephrine, and calcium ionophore A23187. Platelet adhesion was also assessed using the Bellavite method and ELISA. Statistical analyses were performed with SPSS version 24 and GraphPad Prism version 8. A p-value < 0.05 indicated statistical significance. The participants had an average age of 27.3 ± 3.4 years. PT, PTT, and CBC indices were within normal ranges. Both crocin and crocetin significantly inhibited platelet aggregation in a dose-dependent manner compared to the untreated group (p< 0.001). Platelet adhesion also decreased considerably at higher concentrations of crocin and crocetin (100 and 200 µg/ml) compared to the control group (p< 0.01). Crocin and crocetin, key bioactive compounds in saffron, demonstrated potent antiplatelet effects by inhibiting platelet aggregation and adhesion. These findings suggest that these compounds could prevent and potentially treat thrombotic disorders.