A study of colourant uses in illuminated Islamic manuscripts from the Qājār period (1789–1925 CE), early modern Iran

این مطالعه به منظور بررسی استفاده گسترده از رنگ‌دهنده‌ها، مواد اولیه و فناوری تولید رنگ برای تذهیب نسخ خطی قرآن در دوره قاجار، ایران (۱۷۸۹–۱۹۲۵ میلادی) انجام شد. از طیف‌سنجی SEM-EDX و µ-Raman به عنوان تکنیک‌های مکمل غیرتهاجمی/غیرمخرب استفاده شد. تصاویر SEM-BSE به تمایز بین منشأ آلی/معدنی رنگ‌دهنده‌ها کمک می‌کنند و EDX برای شناسایی ترکیب طلاکاری و همچنین ارائه فهرست کوتاهی از رنگ‌دهنده‌های احتمالی که توسط طیف‌سنجی µ-Raman به عنوان یک تکنیک خاص ترکیب تأیید می‌شوند، به کار می‌رود. نتایج نشان می‌دهد که بیشترین رنگ‌دهنده‌های شناسایی شده از نوع رنگدانه‌های معدنی هستند؛ این موارد شامل سیاه زغالی، اولترامارین، آبی پروس، سرخ کبود و سرب قرمز می‌باشند. برنج، طلای خالص و آلیاژ طلا-نقره به عنوان مرکب/رنگ فلزی برای طلاکاری شناسایی شدند. ما فرض می‌کنیم که علامت قرمز اعراب در S01 ماهیتی آلی با ساختار مشتق شده آنتراکینون دارد، اما قادر به شناسایی دقیق آن نبودیم.ما همچنین فرض می‌کنیم که مواد زرد موجود در S02 ممکن است شامل زعفران و ترکیبات حاوی سرب به عنوان عوامل غلیظ‌کننده و/یا خشک‌کننده شیمیایی باشند. یافته‌های ما با اطلاعات موجود در منابع کتاب‌شناسی فارسی و انگلیسی درباره نقاشی و نسخه‌های خطی تذهیب‌شده دوره قاجار همخوانی داشت. برای تأیید فرضیه ما و تکمیل شناسایی رنگدانه‌ها، نیاز به تحلیل‌های بیشتر با روش‌های SR-µFTIR، FORS، SERS و HPLC است.

The study was undertaken to explore the widespread use of colourants, raw materials and technology of colour production to illuminate Qur’ān manuscripts in the Qājār period, Iran (1789–1925 C.E.). SEM-EDX and µ-Raman spectroscopy were employed as non-invasive/non-destructive complementary techniques. The SEM-BSE images contribute to distinguishing between organic/inorganic origin of colourants and the EDX to identify gilding composition as well as providing a short-list of potential colourants to be confirmed by µ-Raman spectroscopy as a compound-specific technique. The results show the most identified colourants are mineral-based pigment; these include carbon black, ultramarine, Prussian blue, vermillion, and red lead. Brass, pure gold, and a gold-silver alloy were detected as metallic ink/paint as gilding. We hypothesise the red diacritic in S01 have organic nature with an anthraquinone derivative structure, but we were unable to specifically identify it. We also hypothesise the yellow constituents in S02 might contain saffron and lead-containing compound(s) as a thickening agent and/or chemical drier. Our findings were in agreement with information available in Persian and English bibliographical sources on Iranian painting and illuminated manuscripts of the Qājār period. Further analysis by SR-µFTIR, FORS, SERS and HPLC is required to confirm our assumption and to complete colourant identification.