تاثیرات چند بعدی زعفران بر شاخص های فیزیولوژیکی انواع تمرینات ورزشی در مطالعات انسانی : یک مرور سیستماتیک

این مطالعه با هدف مرور سیستماتیک شواهد انسانی در مورد تأثیرات چندبعدی مکمل زعفران بر شاخص‌های فیزیولوژیکی در انواع تمرینات ورزشی (هوازی، مقاومتی و ترکیبی) انجام شد و با جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر PubMed، Scopus، Web of Science، Google Scholar، SID و ISC بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ صورت پذیرفت و فرآیند انتخاب مطالعات مطابق دستورالعمل PRISMA انجام شد. در مجموع، پس از غربالگری اولیه و ارزیابی معیارهای ورود و خروج، ۱۷ مطالعه انسانی واجد شرایط در مرور نهایی گنجانده شد. یافته‌ها حاکی از آن است که زعفران می‌تواند بالقوه نقش یک کمک‌ارگوژنیک طبیعی و چندمنظوره را ایفا کند. در تمرینات هوازی، زعفران با بهبود دفاع آنتی‌اکسیدانی، شاخص گلیسمی و پروفایل لیپیدی، و کاهش نشانگرهای التهابی، ظرفیت استقامتی و کیفیت ریکاوری را افزایش می‌دهد. در تمرینات مقاومتی، این مکمل با کاهش قابل‌توجه نشانگرهای آسیب عضلانی و التهاب، به افزایش قدرت و تسریع بازیابی کمک می‌کند. در تمرینات ترکیبی، زعفران با تعدیل پدیده تداخل، امکان دستیابی هم‌زمان به سازگاری‌های مطلوب هوازی و مقاومتی را فراهم می‌سازد. می‌توان بیان کرد که مکمل زعفران با مکانیسم‌های آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهابی و تنظیم‌کنندگی متابولیک، به‌طور هم‌افزایی عملکرد ورزشی را بهینه کرده و ریکاوری را تسهیل می‌نماید و گزینه‌ای ایمن و مؤثر برای ورزشکاران و جمعیت‌های بالینی محسوب می‌شود.

This study aimed to systematically review human evidence on multidimensional effects of saffron supplementation on physiological indices in various types of exercise (aerobic, resistance, and combined) and was conducted by systematic search in valid databases PubMed, Scopus, Web of Science, Google Scholar, SID, and ISC between 2020 and 2025, and the study selection process followed the PRISMA guideline. In total, after initial screening and evaluation of inclusion and exclusion criteria, 17 eligible human studies were included in the final review. Findings indicate that saffron can potentially play a role as a natural and multipurpose ergogenic aid. In aerobic exercise, saffron by improving antioxidant defense, glycemic index, and lipid profile, and reducing inflammatory markers, increases endurance capacity and recovery quality. In resistance exercise, this supplement by significantly reducing muscle damage and inflammation markers helps increase strength and accelerate recovery. In combined exercise, saffron by modulating the interference phenomenon provides the possibility of simultaneously achieving desirable aerobic and resistance adaptations. It can be stated that saffron supplementation with antioxidant, anti-inflammatory, and metabolic regulatory mechanisms synergistically optimizes exercise performance and facilitates recovery and is considered a safe and effective option for athletes and clinical populations.